Ngày 21/1, Chính phủ ban hành Nghị định số 30/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Trong đó, đáng chú ý là các quy định liên quan đến việc quản lý phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng và vật liệu xây dựng.
Nghị định này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, sử dụng năng lượng tại Việt Nam.
Ba loại nhãn năng lượng, phân loại rõ ràng hơn
Theo Nghị định, nhãn năng lượng được chia thành ba loại.
Nhãn so sánh: Là nhãn cung cấp thông tin về mức tiêu thụ năng lượng, loại năng lượng sử dụng, hiệu suất năng lượng và các thông tin khác giúp người tiêu dùng so sánh với các sản phẩm, vật liệu xây dựng, phương tiện, thiết bị cùng loại trên thị trường để nhận biết và lựa chọn sản phẩm, vật liệu xây dựng, phương tiện, thiết bị tiết kiệm năng lượng.
Nhãn xác nhận: Là một loại nhãn dán trên các sản phẩm, phương tiện, thiết bị, vật liệu xây dựng có đặc tính nhiệt, mức tiêu thụ năng lượng hoặc chỉ số hiệu suất năng lượng đã đạt hoặc cao hơn theo tiêu chuẩn quy định.
Nhãn năng lượng của phương tiện: Là nhãn cung cấp các thông tin liên quan đến loại năng lượng sử dụng, mức tiêu thụ năng lượng và kiểu loại phương tiện.
Chỉ số hiệu suất năng lượng của phương tiện, thiết bị; mức tiêu thụ năng lượng của phương tiện và đặc tính nhiệt của vật liệu xây dựng được quy định trong các tiêu chuẩn quốc gia do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao, căn cứ chỉ số hiệu suất năng lượng, mức tiêu thụ năng lượng và đặc tính nhiệt, quy định mức hiệu suất năng lượng, mức tiêu thụ năng lượng và đặc tính nhiệt trong các nhãn so sánh và nhãn xác nhận nêu trên.
Dán nhãn năng lượng đối với vật liệu xây dựng
Hồ sơ công bố dán nhãn năng lượng
Nghị định quy định Hồ sơ công bố dán nhãn năng lượng cho phương tiện, thiết bị và vật liệu xây dựng bao gồm:
- Các thông số kỹ thuật của phương tiện, thiết bị và vật liệu xây dựng
- Kết quả thử nghiệm hiệu suất năng lượng (đối với thiết bị), mức tiêu thụ năng lượng (đối với phương tiện) hoặc đặc tính nhiệt (đối với vật liệu xây dựng) do các phòng thử nghiệm đã được Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng công bố trên Cổng thông tin điện tử của bộ
- Giấy công bố dán nhãn năng lượng
- Mẫu nhãn năng lượng dự kiến
Trong đó, Bộ Công Thương hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ đối với phương tiện và thiết bị sử dụng năng lượng; Bộ Xây dựng hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ đối với phương tiện giao thông và vật liệu xây dựng.
Các trường hợp đình chỉ việc dán nhãn năng lượng
Nghị định nêu rõ các trường hợp bị đình chỉ việc dán nhãn năng lượng, bao gồm: dán nhãn giả; dán nhãn khi chưa thực hiện công bố theo quy định; nhãn không đúng nội dung, quy cách hoặc ghi sai thông số về hiệu suất, mức tiêu thụ hay đặc tính nhiệt.
Ngoài ra, việc đình chỉ, thu hồi dán nhãn cũng được áp dụng trong trường hợp có gian dối trong hồ sơ công bố; kết quả thử nghiệm không đúng với thông tin đã công bố; hoặc cơ sở vi phạm từ hai lần trở lên các quy định về dán nhãn.
Danh mục phương tiện, thiết bị buộc phải loại bỏ
Nghị định quy định các phương tiện, thiết bị thuộc danh mục phương tiện, thiết bị phải loại bỏ bao gồm:
- Không đạt các quy chuẩn an toàn của phương tiện, thiết bị
- Hiệu suất sử dụng năng lượng của phương tiện, thiết bị thấp hơn mức hiệu suất năng lượng tối thiểu
- Không phù hợp tình hình phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu quản lý Nhà nước trong từng thời kỳ
Mức hiệu suất năng lượng tối thiểu được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố trong tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng của phương tiện, thiết bị.
Chính phủ giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục phương tiện, thiết bị phải loại bỏ.
>>Xem thêm: Bảng giá VLXD mới cập nhật
Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 21/1/2026; thay thế Nghị định số 21/2011/NĐ-CP ngày 29/3/2011 của Chính phủ về quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Theo Nghị định, các chứng chỉ quản lý năng lượng được cấp trước thời điểm Nghị định có hiệu lực vẫn tiếp tục có giá trị sử dụng đến hết ngày 31/12/2030.