Ngành vật liệu 'khát' nhân lực: Cơ hội bứt phá từ 'vùng đáy'

Cơ hội của "vùng đáy"

Trong hội thảo thường niên lần thứ ba với chủ đề "Nhà nước - doanh nghiệp - nhà trường: Chung tay vì đổi mới sáng tạo" do Trường Vật liệu, Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức, nhiều doanh nghiệp đã chia sẻ "cơn khát" nhân lực ngành vật liệu.

Theo một đại diện Công ty cổ phần sơn Hải Phòng, trong ngành polymer, Việt Nam nằm ở phần cuối của chuỗi là gia công, sản xuất sản phẩm. Chúng ta chưa tham gia sâu vào phần gốc của chuỗi giá trị như monomer, polymer base (chưa làm chủ công nghệ hóa dầu để tạo ra nguyên liệu dạng hạt, nguyên liệu nền). Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của toàn ngành.

Xu hướng phát triển toàn cầu cho thấy đang có sự dịch chuyển sản xuất, và đây là cơ hội cho Việt Nam trong việc vươn lên làm chủ công nghệ thay vì chỉ gia công đơn thuần, tham gia sâu vào chuỗi giá trị để tạo ra giá trị gia tăng cao hơn.

Chúng ta đang ở vùng đáy, để bật lên, trước hết phải phát triển nguồn lực con người. "Ngành polymer Việt Nam hoàn toàn có thể mạnh trong tương lai, điều đó phụ thuộc vào các bạn sinh viên khối ngành vật liệu", vị đại diện này nói.

Doanh nghiệp tung chính sách chiêu mộ sinh viên thực tập

Ông Phạm Ngọc Tú, Phó giám đốc Nhà máy HRC1, Công ty cổ phần Thép Hòa Phát Dung Quất, cho biết đơn vị cần nhiều nhân lực ngành vật liệu, gồm cả sinh viên các năm cuối và có rất nhiều ưu đãi cho sinh viên thực tập, đặc biệt là sinh viên Trường Vật liệu của Đại học Bách khoa Hà Nội như trợ cấp thực tập, hỗ trợ ăn, ở, đi lại... 

Sau thời gian thực tập, các sinh viên được ưu tiên tuyển dụng. Thậm chí, công ty có khoản hỗ trợ học bổng khuyến khích học tập với giá trị đến 70 triệu đồng cho những em thường trú ở Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Gia Lai, Đắk Lắk.

Ngay cả trong lĩnh vực bán lẻ thời trang như YODY, doanh nghiệp cũng mang đến nhà trường những "đơn đặt hàng" rất cụ thể. Ông Đinh Trung Sơn, Giám đốc nhân sự Công ty cổ phần thời trang YODY, kỳ vọng nhà trường cung cấp nhân lực cho công ty và cả các sản phẩm nghiên cứu ứng dụng trong doanh nghiệp.

Với các ngành công nghệ cao, nhu cầu hợp tác đào tạo, nghiên cứu và phát triển càng trở nên sống còn. Ông Trịnh Khắc Huề, Tổng giám đốc Qorvo VN, chia sẻ: "Nói về chip bán dẫn ở Việt Nam, chúng ta thường nhầm tưởng công việc thường chỉ là thiết kế. Thực tế trong chu trình lĩnh vực thiết kế chip, công việc rất phong phú. Ví dụ, Qorvo VN hiện có 18 vị trí - công việc khác nhau, mỗi vị trí đòi hỏi kỹ năng khác nhau, sinh viên có thể chọn vị trí phù hợp mà vẫn được tham gia vào chu trình thiết kế chip".

Chuyển đổi đào tạo theo hướng "thực chiến"

Theo GS Nguyễn Đức Hòa, Phó hiệu trưởng Trường Vật liệu, đứng trước những yêu cầu khắt khe của thị trường, nhà trường đã chuyển mình mạnh mẽ với triết lý đào tạo gắn với "thực chiến". 

Sinh viên đại học sẽ có "một học kỳ làm việc và thực hành tại doanh nghiệp từ 5 tháng" trước khi quay lại trường hoàn thành đồ án tốt nghiệp. Đặc biệt, nhà trường đang áp dụng mô hình "mỗi thầy đồng hành với một doanh nghiệp" để giảng viên liên tục tiếp nhận phản hồi và cải tiến chương trình giảng dạy.

PGS Huỳnh Quyết Thắng, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, nhận định, lĩnh vực vật liệu là nền tảng của nhiều ngành công nghiệp chiến lược như điện tử, bán dẫn, năng lượng, cơ khí chính xác, công nghệ y sinh, vật liệu xanh và sản xuất thông minh. 

"Năng lực vật liệu chính là một phần năng lực công nghiệp quốc gia. Vì vậy, phát triển Trường Vật liệu không chỉ là yêu cầu nội tại của Đại học Bách khoa Hà Nội, mà còn là trách nhiệm đối với sự phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng lực cạnh tranh của đất nước", PGS Huỳnh Quyết Thắng nói.