Thách thức song hành cùng cơ hội
Từ 1/1/2026, Việt Nam chính thức bắt buộc dán nhãn năng lượng cho nhóm vật liệu xây dựng theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 30/2026/NĐ-CP về Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật này.
Dán nhãn năng lượng, cơ hội để khẳng định chất lượng sản phẩm bằng những chỉ số đo lường cụ thể.
Ông Đào Ngọc Hiền, đại diện Công ty CP Slabstone - đơn vị chuyên sản xuất đá nung kết cho biết, việc dán nhãn năng lượng sẽ tạo ra thách thức ban đầu cho doanh nghiệp khi phải chuẩn hóa quy trình sản xuất, đầu tư kiểm định chất lượng, công nghệ...
Điều này sẽ làm gia tăng áp lực về tài chính, thời gian và năng lực quản trị. Song, đây cũng chính là cơ hội để nâng cao giá trị sản phẩm, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.
Theo ông Hiền, dù sản phẩm của Slabstone không nằm trong danh sách bắt buộc dán nhãn năng lượng, doanh nghiệp vẫn có sự chuẩn bị để hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật sản phẩm, kiểm định độc lập các chỉ tiêu về hiệu suất, độ bền, tính năng…
Bên cạnh đó, công ty chủ động đầu tư nâng cấp hệ thống quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn hóa quy trình, đảm bảo minh bạch, đáp ứng các tiêu chí về năng lượng và môi trường.
Bà Lê Ngọc Thúy, Phó giám đốc Công ty CP Công nghiệp Á Mỹ (AMY GRUPO) cũng nhìn nhận, việc bắt buộc dán nhãn năng lượng đối với vật liệu xây dựng là một bước tiến tích cực và cần thiết. Quy định mới là cơ hội để khẳng định chất lượng sản phẩm bằng những chỉ số đo lường cụ thể, dễ tiếp cận hơn với người tiêu dùng và các đơn vị thiết kế - thi công.
Dán nhãn năng lượng cũng giúp nâng cao tính cạnh tranh của vật liệu xây dựng Việt Nam trên thị trường quốc tế - nơi yếu tố "hiệu quả năng lượng" đang ngày càng trở thành một tiêu chí bắt buộc trong các công trình xanh, công trình đạt chứng chỉ bền vững như LEED hay LOTUS.
Ngay khi Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả còn đang trong quá trình dự thảo, AMY GRUPO đã chủ động xây dựng lộ trình chuẩn bị cho việc dán nhãn năng lượng đối với các dòng vật liệu xây dựng do doanh nghiệp sản xuất.
Tại Công ty CP Carbon Việt Nam, định hướng phát triển bền vững cũng được thể hiện rõ nét thông qua việc nghiên cứu và ứng dụng vật liệu Carboncor Asphalt - vật liệu thảm mặt đường sử dụng công nghệ không khói, không nhiệt với thành phần gồm cốt liệu đá, sít than sau sàng và nhũ tương đặc biệt carbon.
TS Nguyễn Văn Tường, Chủ tịch HĐQT công ty cho biết, doanh nghiệp luôn đặt mục tiêu tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm phát thải và nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng. Đây là cách để doanh nghiệp phát triển lâu dài và tạo ra giá trị thực sự cho xã hội.
Việc dán nhãn năng lượng tạo động lực để doanh nghiệp đổi mới công nghệ sản xuất, giảm tiêu hao nhiên liệu và phát thải CO₂.
Công cụ định hướng phát triển sản phẩm xanh
Theo các chuyên gia, áp dụng nhãn năng lượng là bước đi quan trọng trong lộ trình thúc đẩy chuyển đổi xanh của ngành Xây dựng và hiện thực hóa mục tiêu đạt phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 của Việt Nam. Chính sách này tạo động lực để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tối ưu quy trình sản xuất, giảm tiêu hao nhiên liệu và phát thải CO₂.
Việc bắt buộc dán nhãn năng lượng cho vật liệu xây dựng từ năm 2026 không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là nền tảng tái cấu trúc toàn ngành vật liệu xây dựng theo hướng bền vững.
Theo ông Nguyễn Công Thịnh, nguyên Phó vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng), việc triển khai dán nhãn năng lượng không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là công cụ quản lý hiệu quả, góp phần thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững, thân thiện môi trường.
Với người tiêu dùng, nhãn năng lượng giúp phân biệt rõ sản phẩm tiết kiệm năng lượng, từ đó hỗ trợ lựa chọn phù hợp với nhu cầu sử dụng. Với thị trường, đây là công cụ định hướng phát triển sản phẩm xanh.
Về phía nhà sản xuất, việc dán nhãn sẽ buộc doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, cải tiến sản phẩm để đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và quy định pháp luật, tạo lợi thế cạnh tranh.
Bà Nguyễn Thị Tâm, Giám đốc Trung tâm Thiết bị, môi trường và An toàn lao động (Viện Vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng) cho rằng, việc dán nhãn năng lượng cho các sản phẩm vật liệu xây dựng sẽ cung cấp đầy đủ thông tin cho người tiêu dùng đưa ra các quyết định đầu tư nhằm đem lại hiệu quả năng lượng, góp phần vào mục tiêu tiết kiệm năng lượng quốc gia.
Dán nhãn góp phần định hướng thị trường sản phẩm, vật liệu xây dựng theo hướng hiệu quả hơn về năng lượng, giảm phát thải khí CO₂, cung cấp môi trường thoải mái hơn trong nhà và tiêu thụ ít điện hơn cho việc sử dụng quạt và hệ thống điều hòa không khí...
Ông Lương Đức Long, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Xi măng Việt Nam cũng nhận định, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là bắt buộc đối với mọi hoạt động kinh tế, trong đó có sản xuất, sử dụng vật liệu xây dựng.
Song, cần tiêu chuẩn hóa việc này để làm công cụ đánh giá, phân loại mức sử dụng năng lượng của các doanh nghiệp, từ đó khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ.
"Khi có tiêu chuẩn, các doanh nghiệp có chi phí năng lượng không tiết kiệm, không hiệu quả thì chỉ có hai lựa chọn là đổi mới để đạt tiêu chuẩn hoặc ngừng hoạt động", ông Long nhấn mạnh.