Đại biểu Phạm Văn Hòa (trái) chất vấn về cơ chế phát triển Đồng bằng sông Cửu Long. Trả lời đại biểu, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu hướng đầu tư cầu cạn cho các dự án đường bộ của vùng. Ảnh: quochoi.vn.
Đồng bằng sông Cửu Long có nên được áp dụng cơ chế đặc thù như một số địa phương? Đại biểu Phạm Văn Hòa - Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp, đặt câu hỏi này với Thủ tướng Lê Minh Hưng tại phiên chất vấn chiều 12/11.
Đại biểu Phạm Văn Hòa cho rằng, vùng Đồng bằng sông Cửu Long có xuất phát điểm thấp hơn các vùng khác về giao thông, y tế, giáo dục và chuyển đổi số, trong khi nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng khá cao trong cơ cấu kinh tế. Từ thực tế đó, đại biểu Phạm Văn Hòa đề nghị Thủ tướng cho ý kiến về một cơ chế đặc thù để tạo điều kiện cho vùng phát triển.
Tập trung vốn cho giao thông và hạ tầng nông nghiệp
Trả lời đại biểu, Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã xây dựng chương trình hành động trên cơ sở chủ trương của Bộ Chính trị về phát triển các vùng kinh tế và Kết luận số 26-KL/TW về phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long. Theo số liệu Thủ tướng nêu tại phiên chất vấn, vùng được bố trí trên 320.000 tỷ đồng vốn đầu tư công trung hạn, cao nhất trong sáu vùng kinh tế.
Theo Thủ tướng, việc trước mắt là sử dụng hiệu quả nguồn vốn đã bố trí, tập trung vào giao thông đường bộ và hạ tầng nông nghiệp. Chính phủ đã yêu cầu các bộ liên quan khẩn trương triển khai những dự án đã được phân bổ vốn để hoàn thiện hạ tầng kết nối trong vùng, đồng thời thực hiện các công trình phòng, chống sạt lở, sụt lún và ứng phó với BĐKH.
Thủ tướng cho rằng, nếu chưa giải quyết được những khó khăn về giao thông và hạ tầng nông nghiệp, vùng sẽ khó phát triển.
Cùng với đầu tư hạ tầng, Chính phủ sẽ chỉ đạo các bộ, ngành làm việc với địa phương để thu hút đầu tư vào những lĩnh vực phù hợp với thế mạnh của vùng như: năng lượng mới, năng lượng tái tạo, cảng biển, thương mại và dịch vụ.
Theo Thủ tướng, cùng với việc triển khai hiệu quả đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, Đồng bằng sông Cửu Long cần phát triển nông nghiệp công nghệ cao, tăng liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp để ổn định đầu ra ở thị trường trong nước và xuất khẩu, đồng thời tăng đầu tư cho y tế và giáo dục để nâng chất lượng nguồn nhân lực.
Làm cầu cạn và tính hiệu quả cả vòng đời dự án
Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã đưa các nhiệm vụ phát triển Đồng bằng sông Cửu Long vào chương trình hành động. Việc trước mắt là triển khai các dự án. Các tỉnh trong vùng được giao quyền làm chủ đầu tư một số dự án lớn. Các bộ, ngành có trách nhiệm phối hợp với UBND các tỉnh trong quá trình thực hiện.
Đáng chú ý, khi nói về các dự án giao thông đường bộ ở Đồng bằng sông Cửu Long, Thủ tướng nêu hướng làm cầu cạn cho các dự án này trong thời gian tới.
Theo Thủ tướng, làm cầu cạn có thể tốn kém hơn làm đường thông thường ở giai đoạn xây dựng, nhưng “tính cả vòng đời của dự án thì sẽ hiệu quả hơn rất nhiều". Phương án này còn giúp giảm chi phí thu hồi đất, GPMB và tạo điều kiện để người dân ổn định sản xuất.
Liên quan đến việc đầu tư cầu cạn, Bộ Xây dựng đã hướng dẫn cách nghiên cứu và lựa chọn phương án ở từng đoạn tuyến tại Công văn số 9553/BXD-KTQLXD ngày 23/6/2026.
Với các dự án cao tốc giai đoạn 2026-2030, Bộ yêu cầu đơn vị tư vấn nghiên cứu phương án cầu cạn ở những đoạn qua nền đất yếu hoặc phải đào sâu, đắp cao. Khi lựa chọn giải pháp, đơn vị tư vấn phải căn cứ vào điều kiện từng đoạn tuyến, so sánh nguồn vật liệu, thời gian thực hiện, độ ổn định của công trình và hiệu quả đầu tư từ khâu chuẩn bị đến khi vận hành, khai thác.