Siết chặt quản lý hoạt động khai thác khoáng sản tại Đà Nẵng

Phân định rõ trách nhiệm, tăng cường kiểm soát từ cơ sở

UBND TP Đà Nẵng vừa ban hành Quyết định số 5178/QĐ-UBND ngày 11/11/2026 quy định về quản lý, bảo vệ tài nguyên địa chất và khoáng sản trên địa bàn. Quy định mới phân định rõ trách nhiệm của từng sở, ngành, chính quyền địa phương và các tổ chức, cá nhân hoạt động khoáng sản, đồng thời tăng cường kiểm soát sản lượng khai thác, bảo vệ môi trường và xử lý vi phạm.

Quy định áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên địa chất, khoáng sản; các tổ chức, cá nhân hoạt động thăm dò, khai thác, thu hồi khoáng sản và các tổ chức, cá nhân có liên quan trên địa bàn Thành phố.

Theo quy định mới, Sở Công Thương được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan và UBND cấp xã rà soát các khu vực có tiềm năng khoáng sản đủ điều kiện đưa vào phương án quản lý về địa chất, khoáng sản tích hợp trong quy hoạch thành phố. Trên cơ sở kết quả rà soát và đề nghị của Sở Công thương, Sở Tài chính tổng hợp, hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền phê duyệt hoặc điều chỉnh, bổ sung quy hoạch thành phố theo quy định.

Đối với hoạt động thăm dò, khai thác khoáng sản, Sở Công thương chịu trách nhiệm chủ trì kiểm tra thực tế, xác định ranh giới, mốc giới, diện tích khu vực thăm dò, khai thác; tổ chức thẩm định đề án thăm dò, báo cáo kết quả thăm dò khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của Chủ tịch UBND Thành phố.

Sau khi cấp phép, Sở Công Thương phối hợp với các cơ quan liên quan quản lý hoạt động khoáng sản, hướng dẫn và kiểm tra việc chấp hành các quy định về công nghệ khai thác, thiết kế mỏ, an toàn kỹ thuật, sử dụng vật liệu nổ công nghiệp và các công trình phục vụ khai thác, chế biến khoáng sản thuộc phạm vi quản lý.

Đáng chú ý, quy định mới tăng mạnh trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong bảo vệ khoáng sản chưa khai thác và ngăn chặn hoạt động khai thác trái phép. UBND cấp xã phải chủ trì thực hiện phương án bảo vệ khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn và khu vực giáp ranh; thiết lập đường dây nóng, phân công lãnh đạo hoặc thành lập lực lượng thường trực, bố trí cán bộ phụ trách từng địa bàn, bảo đảm thông tin liên lạc 24/24 giờ để tiếp nhận và xử lý kịp thời các thông tin liên quan đến khai thác khoáng sản trái phép.

Khi phát hiện hoặc tiếp nhận phản ánh của người dân, cơ quan báo chí về các hành vi thăm dò, khai thác, chế biến, tàng trữ, vận chuyển khoáng sản trái phép, UBND cấp xã phải chỉ đạo ngay lực lượng chức năng giám sát, ngăn chặn, xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý.

Với các vụ việc phức tạp, vượt quá thẩm quyền, địa phương phải kịp thời báo cáo Chủ tịch UBND thành phố để có phương án giải quyết.

Quy định cũng nêu rõ Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện trước Chủ tịch UBND Thành phố và trước pháp luật nếu để xảy ra hoạt động khoáng sản trái phép trên địa bàn mà không phát hiện, không xử lý; chậm trễ triển khai nhiệm vụ khi tiếp nhận thông tin phản ánh hoặc để vi phạm kéo dài, tái diễn đến mức phải xử lý hình sự.

Cùng với chính quyền địa phương, Công an Thành phố được giao chỉ đạo các lực lượng chức năng tăng cường phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực địa chất, khoáng sản. Trong đó, Công an cấp xã chịu trách nhiệm chính kiểm tra, xử lý hoạt động khai thác cát, sỏi lòng sông, bờ bãi sông trái phép trên địa bàn. Trường hợp để xảy ra tình trạng khai thác, vận chuyển, mua bán, tàng trữ, tiêu thụ khoáng sản trái phép kéo dài, tái diễn mà không kịp thời phát hiện, xử lý, trách nhiệm của trưởng công an cấp xã sẽ được xem xét theo quy định.

Kiểm soát sản lượng, gắn khai thác với an toàn và môi trường

Quyết định 5178/QĐ-UBND đồng thời đặt ra các yêu cầu cụ thể đối với tổ chức, cá nhân được cấp phép khai thác, thu hồi khoáng sản. Các đơn vị phải khai thác đúng phạm vi, ranh giới được cấp phép; kê khai chính xác sản lượng khoáng sản thực tế khai thác tại từng mỏ và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.

Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp phải lắp đặt trạm cân, camera giám sát và truyền dẫn thông tin, dữ liệu cho cơ quan nhà nước theo quy định; đồng thời thực hiện các yêu cầu về quản lý rủi ro, an toàn khai thác, vận chuyển khoáng sản và đóng cửa mỏ.

Để tăng cường kiểm soát sản lượng khai thác, Sở Công Thương có trách nhiệm phối hợp với Thuế thành phố Đà Nẵng đối chiếu thông tin về sản lượng khoáng sản thực tế khai thác, sản lượng kê khai thuế và dữ liệu quản lý tại từng mỏ.

Trường hợp phát hiện sản lượng kê khai không phù hợp với giấy phép, báo cáo hoạt động khoáng sản hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, Sở Công thương thực hiện các biện pháp nghiệp vụ để xác định sản lượng khai thác thực tế.

Trong vòng 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông tin do cơ quan Thuế chuyển đến, Sở Công thương có trách nhiệm chuyển thông tin để cơ quan Thuế xử lý theo quy định, đồng thời gửi các cơ quan liên quan xem xét xử lý vi phạm nếu có.

Song song với kiểm soát sản lượng, công tác bảo vệ môi trường được xác định là yêu cầu xuyên suốt trong hoạt động khai thác khoáng sản. UBND cấp xã có trách nhiệm kiểm tra định kỳ, đột xuất các công trình bảo vệ môi trường, cải tạo và phục hồi môi trường tại khu vực khai thác khoáng sản; chủ động chuẩn bị lực lượng, phương tiện ứng phó khi xảy ra sự cố.

Sở NN&MT được giao hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các giải pháp bảo vệ môi trường tại các mỏ; phối hợp kiểm tra những khu vực có nguy cơ sạt lở đất, ảnh hưởng đến hệ thống đê điều, thủy lợi và an toàn của người dân.

Đối với hoạt động khai thác cát, sỏi và khoáng sản khác trên sông, hồ, tổ chức, cá nhân phải đánh giá tác động đến sự ổn định của bờ sông, dòng chảy, khả năng tiêu thoát lũ, nguy cơ xói lở và các hệ sinh thái liên quan; đồng thời có phương án bảo vệ, phòng chống sạt lở theo quy định.

Bên cạnh đó, các cơ quan, địa phương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch kiểm tra hoạt động khoáng sản hằng năm, gửi Thanh tra Thành phố rà soát nhằm tránh chồng chéo, trùng lặp. Việc kiểm tra đột xuất được thực hiện khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật và phải bảo đảm đúng thẩm quyền, quy định hiện hành.

Quyết định số 5178/QĐ-UBND có hiệu lực kể từ ngày ký, 11/11/2026, thay thế Quyết định số 3162/QĐ-UBND ngày 17/7/2026 của Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng.