Bộ trưởng Xây dựng cảnh báo việc dùng cát biển để làm đường, xây nhà

Thận trọng với cát biển

Tại Hội nghị triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 71/NQ-CP của Chính phủ và thúc đẩy hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành xây dựng và giao thông vận tải ngày 8/9, đề cập về việc nghiên cứu các giải pháp để phát triển các loại vật liệu thay thế cát xây dựng, cát san lấp công trình và làm móng đường bộ cao tốc, ông Trần Hồng Minh - Bộ trưởng Bộ Xây dựng - đưa ra cảnh báo về sự hiểu lầm trong việc sử dụng cát biển.

Bộ trưởng Xây dựng khẳng định, các nghiên cứu khoa học từ 200 năm trước đã chỉ ra rằng cát biển thực sự không phù hợp để làm đường, làm nhà. Nguyên nhân là do quá trình bào mòn tự nhiên, hạt cát biển thường tròn và nhẵn, thiếu góc cạnh nên khả năng liên kết với xi măng, nhựa đường rất kém, khiến bê tông dễ nứt, giảm độ bền.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh. Ảnh: Lộc Liên.

Đáng lo ngại hơn, cát biển chứa hàm lượng muối clorua và sunfat cao, dễ gây ăn mòn cốt thép và làm giảm tuổi thọ công trình. Ngoài ra, với đặc tính rỗng và yếu, cát biển dùng làm nền, móng đường cũng dễ sụt lún khi chịu tải trọng lớn.

“Nếu không trải qua quy trình xử lý nghiêm ngặt và tốn kém, cát biển không thể thay thế cát sông hay cát nghiền trong xây dựng và hạ tầng. Đồng thời, cần phân biệt rõ ràng giữa cát biển và loại cát nằm ở vùng giao thoa giữa cuối sông với sát biển - loại cát có thể sử dụng cho một số công trình nếu được xử lý kỹ thuật”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nói.

Tư lệnh ngành giao thông và xây dựng thông tin thêm rằng, đối với cát biển, hiện nay các nhà khoa học đang nghiên cứu khả năng dùng cát biển để đắp lề các công trình kết hợp với bê tông nhưng tuyệt đối không nên cho các phương tiện tải trọng lớn đi qua.

Tăng cường sử dụng vật liệu tái chế

Trái ngược với sự thận trọng về cát biển, Bộ trưởng Bộ Xây dựng lại đặc biệt khuyến khích việc ứng dụng và sử dụng hiệu quả vật liệu tái chế.

Bộ trưởng Xây dựng dẫn chứng, Bình Dương - nơi đã ông từng làm việc - đã sử dụng vật liệu tái chế từ năm 2009 - 2010 và hiện nay nhiều địa phương ở Đồng bằng sông Cửu Long cũng đang đẩy mạnh việc này.

"Các địa phương phải phổ biến cho người dân về vật liệu tái chế, tránh tình trạng lãng phí, đổ bỏ vật liệu xây dựng mà có thể tái sử dụng. Vì vật liệu tái chế được xem là một giải pháp then chốt, giúp hạ chi phí đầu tư", Bộ trưởng nói Trần Hồng Minh nói.

Một trong những điểm nhấn quan trọng khác là việc tối ưu hóa chi phí và rút ngắn thời gian thi công các dự án hạ tầng. Bộ trưởng chỉ rõ những bất cập trong quy trình thiết kế và thi công sân bay, đường cao tốc dẫn đến việc cứ chậm tiến độ là phải chịu khoản lãi vay tiền tỷ hằng ngày. Vì thế, việc áp dụng các thiết kế chuẩn và rút ngắn thời gian thiết kế có thể mang lại hiệu quả vượt trội, tránh được tình trạng "trượt trần" và lãng phí hàng chục tỷ đồng mỗi ngày tại các dự án.

Nâng cấp đường bằng công nghệ cào bóc tái chế nóng tại sân bay Nội Bài. Ảnh: VGP.

Để đạt được những mục tiêu trên, Bộ trưởng Xây dựng đề nghị các viện nghiên cứu, trường đại học và cơ quan liên quan tập trung nghiên cứu và phát triển các giải pháp thiết thực. Trong đó, trí tuệ nhân tạo (AI) được khuyến khích ứng dụng trong khảo sát, dự báo thiên tai và hạ tầng giao thông. Các giải pháp chuyển đổi sử dụng năng lượng xanh cũng là một hướng nghiên cứu quan trọng.

“Cần ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số để tạo ra sản phẩm cụ thể, ví dụ như thiết kế mẫu cho các công trình thủy nội địa hay các phần kiến trúc của cảng biển, sân bay, để có thể triển khai nhanh chóng và hiệu quả”, ông Minh nói và kêu gọi các cơ quan, đơn vị cùng chung tay xây dựng một Trung tâm Đổi mới sáng tạo để giải quyết các vấn đề tồn đọng, hướng tới một ngành xây dựng hiệu quả, bền vững và hiện đại.