Tự nghiệm thu Phòng cháy chữa cháy (PCCC): Hướng dẫn chủ đầu tư làm đúng từ 1/7/2026
Tin tức - Sự kiện 09:29 - 07/11/2026
Từ ngày 1/7/2026, chủ đầu tư tự nghiệm thu PCCC và tự chịu trách nhiệm về kết quả; cơ quan Công an không còn kiểm tra công tác nghiệm thu trước khi công trình đưa vào sử dụng. Đó là một sự tin tưởng: bớt một lớp thủ tục, bớt những tuần chờ đợi. Đi kèm là trách nhiệm với chất lượng thực tế - điều Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tại Quốc hội ngày 26/10/2026. Bài viết này hướng dẫn cách tự nghiệm thu PCCC đúng và gọn giấy tờ, từ góc nhìn của một đơn vị làm vật liệu chống cháy.
Tự nghiệm thu PCCC từ 1/7/2026: điều gì thay đổi, điều gì giữ nguyên
Nhà nước bỏ bớt một lần kiểm tra, không bỏ bớt một yêu cầu an toàn nào. Theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ (ban hành 18/5/2026, hiệu lực từ 1/7/2026), cơ quan nhà nước không thực hiện ba thủ tục PCCC: kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC; nghiệm thu về PCCC đối với công trình đã được Công an cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế nhưng chưa được chấp thuận kết quả nghiệm thu; và phục hồi hoạt động của cơ sở, phương tiện.
Nghị quyết là cơ chế đặc biệt, áp dụng đến hết 28/2/2027; nếu trong thời gian đó luật hoặc nghị định có quy định tương ứng có hiệu lực thì áp dụng văn bản mới. Cục Cảnh sát PCCC và CNCH đã ban hành tài liệu hướng dẫn chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu, triển khai qua Công văn 3038/C07-P3,P4 ngày 28/8/2026.
Từ 15/9/2026, Nghị định 347/2026/NĐ-CP (ký ngày 8/9/2026) sửa đổi Nghị định 105/2025/NĐ-CP và ghi rõ trách nhiệm này ở cấp nghị định: chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình tổ chức nghiệm thu về PCCC, chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả, và khai báo trên Cơ sở dữ liệu về PCCC trước khi đưa công trình vào hoạt động.
|
Nội dung |
Trước 1/7/2026 |
Từ 1/7/2026 |
|
Thẩm định (thẩm duyệt) thiết kế PCCC |
Bắt buộc với công trình thuộc danh mục tại Phụ lục III Nghị định 105/2025/NĐ-CP; công trình ngoài danh mục do chủ đầu tư tự thẩm định |
Vẫn bắt buộc; hồ sơ được đơn giản hóa. Từ 15/9/2026 áp dụng danh mục mới tại Phụ lục III Nghị định 347/2026/NĐ-CP, ví dụ chung cư từ 7 tầng hoặc từ 3.000 m² sàn, bệnh viện từ 5 tầng hoặc từ 2.000 m² sàn |
|
Nghiệm thu PCCC |
Chủ đầu tư nghiệm thu, Công an kiểm tra và chấp thuận kết quả |
Chủ đầu tư tự tổ chức và tự chịu trách nhiệm |
|
Văn bản chấp thuận của Công an trước khi sử dụng |
Cần có |
Không còn |
|
Quy chuẩn, tiêu chuẩn (QCVN 06:2022/BXD và các quy chuẩn liên quan) |
Áp dụng đầy đủ |
Áp dụng đầy đủ, không giảm |
|
Kiểm tra của cơ quan chức năng |
Trước khi đưa vào sử dụng |
Hậu kiểm định kỳ hoặc đột xuất khi công trình đã vận hành |
Định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: trách nhiệm với chất lượng thực tế
-
Trách nhiệm với chất lượng thực tế. Thiết kế được thẩm định đúng chưa bảo đảm công trình thi công đúng và vận hành an toàn, nên phải rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, tư vấn, thi công, giám sát khi xác nhận chất lượng thực tế.
-
Xử lý xác nhận sai, giả mạo hồ sơ. Ông yêu cầu “phải xử lý nghiêm việc xác nhận sai, làm giả hồ sơ để nghiệm thu”.
-
Duy trì an toàn khi sử dụng. An toàn không dừng ở thời điểm nghiệm thu, mà phải được giữ suốt quá trình bảo trì, sửa chữa, cải tạo, cơi nới hoặc thay đổi công năng.
-
Kiểm soát theo rủi ro. Công trình nguy cơ cao, đông người phải được giám sát kịp thời; còn “cơ sở chấp hành tốt cần giảm kiểm tra không cần thiết”.
Định hướng này phân biệt rõ: điều cần xử lý nghiêm là xác nhận sai và làm giả hồ sơ; cơ sở làm đúng sẽ được bớt kiểm tra. Làm đúng từ đầu vì thế cũng là cách nhẹ nhàng nhất cho chính chủ đầu tư.
Quy trình 6 bước tự nghiệm thu PCCC, đi cùng tiến độ thi công
Tự nghiệm thu không phải là một người ký một tờ biên bản. Chủ đầu tư chủ trì; tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát và nhà thầu cùng chịu trách nhiệm trong phạm vi việc của mình. Sáu bước dưới đây bám theo tài liệu hướng dẫn của C07 kèm Công văn 3038/C07-P3,P4; làm theo tiến độ thì ngày nghiệm thu cuối cùng sẽ rất nhẹ.
-
Kiểm tra vật liệu, thiết bị khi nhập về. Đối chiếu chủng loại với thiết kế đã thẩm định, kèm giấy chứng nhận kiểm định và kết quả thử nghiệm.
-
Nghiệm thu hạng mục trước khi bị che khuất. Đường ống ngầm, lớp chống cháy trong vách và trần, chèn bịt lỗ xuyên: lập biên bản và chụp ảnh trước khi đóng lại.
-
Thử nghiệm đơn động, rồi liên động. Chạy thử từng thiết bị, rồi toàn hệ thống: báo cháy kích hoạt bơm, quạt hút khói, tăng áp, chiếu sáng sự cố.
-
Kiểm tra tổng thể. Đối chiếu công trình với thiết kế theo 21 nhóm nội dung của C07, từ đường cho xe chữa cháy, bậc chịu lửa, ngăn cháy, thoát nạn đến báo cháy, chữa cháy, cấp điện; khắc phục sai khác rồi kiểm tra lại.
-
Lập hồ sơ và văn bản nghiệm thu theo biểu mẫu tham khảo của C07: biên bản kiểm tra, biên bản nghiệm thu chạy thử thiết bị, biên bản nghiệm thu hoàn thành, báo cáo kết quả và văn bản nghiệm thu về PCCC.
-
Khai báo và bàn giao. Khai báo lên Cơ sở dữ liệu về PCCC trước khi đưa công trình vào hoạt động, rồi bàn giao toàn bộ hồ sơ cho người vận hành.
Nghiệm thu vật liệu chống cháy thụ động: phần lặng lẽ nhất
Báo cháy, chữa cháy có thể bấm nút chạy thử; vật liệu chống cháy thụ động thì không - chúng chỉ làm việc vào đúng ngày có cháy, nên cách nghiệm thu là hồ sơ đúng và lắp đặt đúng. Nhóm này gồm kết cấu có yêu cầu bậc chịu lửa, tường, vách, cửa ngăn cháy, sơn phủ chống cháy, chèn bịt lỗ xuyên và vật liệu hoàn thiện phải đạt nhóm nguy hiểm cháy CV theo QCVN 06:2022/BXD. Với mỗi vật liệu, hỏi ba câu:
-
Đúng sản phẩm không? Kết quả thử nghiệm phải của đúng sản phẩm đã lắp — cùng tên, mã, độ dày, hệ phủ.
-
Đạt chỉ tiêu thiết kế không? Nhóm CV hoặc giới hạn chịu lửa bằng hoặc cao hơn yêu cầu tại đúng vị trí đó.
-
Lắp giống lúc thử nghiệm không? Chứng nhận chỉ có giá trị cho cấu hình đã thử: sơn đúng định mức và độ dày; cửa đủ khung, bản lề, tay co, gioăng như mẫu thử.
|
Hạng mục |
Hồ sơ nên có |
Xem tại hiện trường |
|
Ván, gỗ ốp hoàn thiện chống cháy |
Kết quả thử nghiệm nhóm nguy hiểm cháy theo QCVN 06:2022/BXD; giấy chứng nhận kiểm định nếu sản phẩm thuộc diện phải kiểm định |
Nhãn mác, độ dày, đúng vị trí theo thiết kế |
|
Sơn, phủ chống cháy |
Kết quả thử nghiệm cho đúng hệ sơn; hướng dẫn định mức của nhà sản xuất |
Độ dày lớp phủ, nhật ký thi công từng lớp |
|
Cửa ngăn cháy |
Giấy chứng nhận kiểm định; giới hạn chịu lửa theo thiết kế |
Đủ phụ kiện như mẫu thử; cửa tự đóng kín |
|
Vách, trần ngăn cháy |
Kết quả thử nghiệm giới hạn chịu lửa của cả hệ |
Ảnh nghiệm thu che khuất; đúng cấu tạo từng lớp |
|
Chèn bịt lỗ xuyên |
Chứng nhận của vật liệu chèn bịt |
Ảnh trước khi che; không còn khe hở |
Một mẹo nhỏ: một số nhà cung cấp ghi tên công trình và khối lượng cung cấp lên giấy kiểm định. Con số đó khớp với khối lượng thực tế đã lắp là bằng chứng đơn giản và thuyết phục nhất.
Đề xuất: đối chiếu thiết kế – hồ sơ – vật liệu tại công trình, tập trung vào rủi ro
Từ định hướng trên, chúng tôi đề xuất một cách tự nghiệm thu gọn hơn, tập trung vào nguy cơ cần kiểm soát và bớt giấy tờ trùng lặp. Đây là đề xuất, không phải quy định hiện hành.
-
Ba chiều trên một dòng. Tại mỗi vị trí, ghi cùng lúc thiết kế yêu cầu gì, hồ sơ chứng minh gì, hiện trường có gì. Ba cột khớp là xong; lệch ở đâu sửa ở đó.
-
Rủi ro quyết định mức kiểm tra. Đối chiếu toàn bộ ở nơi sai sót gây hậu quả lớn, lấy mẫu ở nơi rủi ro thấp.
-
Một bộ hồ sơ, dùng nhiều lần. Kết quả thử nghiệm, biên bản che khuất, ảnh hiện trường lập một lần, dùng chung cho nghiệm thu xây dựng, nghiệm thu PCCC, hậu kiểm và bảo hiểm.
-
Xác minh tận gốc, ký tên từng dòng. Giấy kiểm định tra cứu được với nơi cấp qua số hiệu hoặc mã QR; mỗi dòng ghi tên người xác nhận, nên xác nhận sai dễ truy, hồ sơ giả khó lọt.
|
Mức rủi ro |
Ví dụ vị trí, hạng mục |
Cách đối chiếu đề xuất |
|
Cao |
Đường thoát nạn, buồng thang, khu đông người; cửa, vách ngăn cháy giữa các khoang; hạng mục bị che khuất |
Đối chiếu 100%, có ảnh và chữ ký tại từng vị trí |
|
Trung bình |
Vật liệu hoàn thiện trong phòng; kết cấu được bọc hoặc sơn chống cháy |
Lấy mẫu theo tầng hoặc khu; đo độ dày, kiểm nhãn mác |
|
Thấp |
Hạng mục lặp lại, cùng lô vật liệu, đã đạt ở các khu trước |
Đối chiếu hồ sơ, kiểm tra xác suất |
Ví dụ một dòng đối chiếu (số liệu lấy theo thiết kế của từng công trình):
|
Vị trí |
Thiết kế yêu cầu |
Hồ sơ chất lượng |
Thực tế tại công trình |
Kết quả |
Người xác nhận |
|
Cửa ngăn cháy buồng thang, tầng 3 |
Giới hạn chịu lửa theo thiết kế |
Giấy kiểm định số …; mẫu thử cùng cấu tạo |
Đủ khung, bản lề, tay co, gioăng; cửa tự đóng kín |
Khớp |
Tư vấn giám sát (họ tên, ngày) |
Chúng tôi kiến nghị cơ quan quản lý cân nhắc ban hành một mẫu bảng đối chiếu thống nhất như vậy, dùng chung cho chủ đầu tư, Công an và cơ quan xây dựng. Một bảng phục vụ cả nghiệm thu lẫn hậu kiểm thì giấy tờ và kiểm tra trùng lặp giảm, còn mức kiểm soát an toàn giữ nguyên.
Hậu kiểm PCCC: một buổi đối chiếu, không phải một kỳ thi
Khi công trình đã vận hành, việc kiểm tra có lịch rõ ràng. Theo Nghị định 347/2026/NĐ-CP, Công an kiểm tra định kỳ mỗi năm một lần với cơ sở nhóm 1, hai năm một lần với cơ sở nhóm 2, có báo trước bằng văn bản 3 ngày làm việc; UBND cấp tỉnh có thể giao cơ quan chuyên môn về xây dựng kiểm tra theo chu kỳ tương tự. Kiểm tra đột xuất chỉ đặt ra khi có dấu hiệu vi phạm, đơn khiếu nại, tố cáo hoặc yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự.
Với chủ đầu tư đã nghiệm thu đúng, hậu kiểm chỉ là đặt hồ sơ cạnh công trình và cho thấy hai bên khớp nhau. Hai thói quen giúp việc đó luôn nhẹ nhàng: giữ hồ sơ ở một nơi, có cả bản giấy và bản số; và bảo trì định kỳ, có ghi chép, để công trình hôm nay vẫn giống công trình hôm nghiệm thu. Bộ hồ sơ tốt còn giúp việc mua bảo hiểm cháy nổ thuận lợi hơn, vì từ 1/7/2026 doanh nghiệp bảo hiểm tự xác minh an toàn cháy nổ trước khi cấp đơn.
Checklist hồ sơ nghiệm thu PCCC trước khi đưa công trình vào sử dụng
-
Thiết kế PCCC đã được thẩm định; mọi điều chỉnh đã cập nhật vào hồ sơ
-
Mỗi vật liệu, thiết bị PCCC có kết quả thử nghiệm hoặc giấy kiểm định của đúng sản phẩm đã lắp
-
Hạng mục che khuất có biên bản và ảnh chụp trước khi che
-
Đã thử nghiệm đơn động, liên động; mọi sai khác đã khắc phục và kiểm tra lại
-
Đã lập văn bản nghiệm thu về PCCC theo biểu mẫu hướng dẫn của C07
-
Đã khai báo lên Cơ sở dữ liệu về PCCC
-
Hồ sơ đã bàn giao cho người vận hành, kèm kế hoạch bảo trì
-
Đã mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc nếu công trình thuộc diện phải mua
Câu hỏi thường gặp về tự nghiệm thu PCCC
Từ khi nào chủ đầu tư được tự nghiệm thu PCCC?
Từ ngày 1/7/2026. Theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP, cơ quan nhà nước không thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC; Nghị định 347/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/9/2026) ghi rõ chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình tổ chức nghiệm thu và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả.
Tự nghiệm thu PCCC thì còn phải thẩm định thiết kế không?
Có. Công trình thuộc danh mục tại Phụ lục III Nghị định 105/2025/NĐ-CP (từ 15/9/2026 là Phụ lục III Nghị định 347/2026/NĐ-CP) vẫn phải thẩm định thiết kế PCCC; công trình ngoài danh mục do chủ đầu tư tự thẩm định. Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP chỉ đơn giản hóa hồ sơ thẩm định; thủ tục mà cơ quan nhà nước không còn thực hiện là kiểm tra công tác nghiệm thu.
Hồ sơ tự nghiệm thu PCCC gồm những gì?
Tài liệu hướng dẫn của C07 có biểu mẫu tham khảo: phiếu kiểm tra thành phần hồ sơ, biên bản kiểm tra, biên bản nghiệm thu chạy thử thiết bị, biên bản nghiệm thu hoàn thành, báo cáo kết quả thi công và nghiệm thu, văn bản nghiệm thu về PCCC. Kèm theo là kết quả thử nghiệm và giấy kiểm định của vật liệu, thiết bị đã lắp.
Công trình tự nghiệm thu PCCC có bị kiểm tra không?
Có, theo hình thức hậu kiểm. Theo Nghị định 347/2026/NĐ-CP, Công an kiểm tra định kỳ mỗi năm một lần với cơ sở nhóm 1, hai năm một lần với cơ sở nhóm 2, và chỉ kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm, đơn khiếu nại, tố cáo hoặc yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng nhấn mạnh cơ sở chấp hành tốt cần được giảm kiểm tra không cần thiết.
Cải tạo, thay đổi công năng có phải nghiệm thu lại không?
Kết quả nghiệm thu ban đầu không tự động bao phủ phần thay đổi. Khi sửa chữa, cải tạo, cơi nới hoặc đổi công năng, chủ đầu tư cần xem lại thiết kế và nghiệm thu cho phần đó, vì an toàn phải được duy trì suốt quá trình sử dụng.
Lời kết: đáp lại sự tin tưởng bằng sự chu đáo
Nhà nước trao quyền nghiệm thu vì tin rằng chủ đầu tư hiểu công trình của mình hơn ai hết. Một quy trình nghiệm thu chu đáo là cách đáp lại sự tin tưởng ấy. Quan trọng hơn, đó là cách che chở cho những người sẽ sống, làm việc và đưa con cái đến công trình đó mỗi ngày.
Bài viết do MIVIKO - đơn vị sản xuất và cung cấp vật liệu chống cháy thụ động - biên soạn từ các văn bản và nguồn tin công khai liệt kê dưới đây. Nội dung mang tính tham khảo; khi áp dụng cho một công trình cụ thể, chủ đầu tư nên đối chiếu với văn bản gốc và tài liệu hướng dẫn của C07.
Tác giả: Vũ Tiến Dũng (Mob. 0965206557)
Giám đốc Công ty TNHH Hóa chất xây dựng và công nghiệp MIVIKO
Đọc thêm
Nguồn tham khảo