Giá VLXD tiếp tục duy trì ở mức cao đang trở thành một trong những áp lực lớn nhất đối với toàn ngành Xây dựng
Giá VLXD tăng mạnh tại nhiều địa phương
Theo đánh giá của nhiều doanh nghiệp xây dựng và đơn vị thi công, tình trạng thiếu hụt cát san lấp, đất đắp và đá xây dựng đang diễn ra cục bộ tại nhiều địa phương, khiến chi phí đầu vào tiếp tục gia tăng, tạo áp lực lớn lên tiến độ cũng như hiệu quả tài chính của các công trình.
Tại Hà Nội, mặt bằng giá VLXD vẫn duy trì ở mức cao. Theo Công bố số 01.01/2026/CBGVL-SXD của Sở Xây dựng Hà Nội, giá cát vàng hiện dao động khoảng 550.000 - 700.000 đồng/m³, cát đen từ 240.000 - 350.000 đồng/m³ tùy vị trí cung ứng và chi phí vận chuyển. Trong khi đó, đá dăm 1x2 phổ biến ở mức 420.000 - 520.000 đồng/m³; gạch đất nung dao động từ 1.450 - 1.750 đồng/viên. Đáng chú ý, giá thép xây dựng đã tăng khoảng 1.500 - 2.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm trước, với thép cuộn CB240 ở mức 15,1 - 15,5 triệu đồng/tấn và thép thanh vằn D10 CB300 khoảng 15,3 - 15,8 triệu đồng/tấn. Theo các đại lý VLXD, chi phí vận tải tăng cùng nhu cầu xây dựng dân dụng phục hồi là nguyên nhân chính khiến giá vật liệu khó hạ nhiệt.
Xu hướng tăng giá này cũng diễn ra rõ nét tại khu vực TP.HCM và Đông Nam Bộ, nơi nhu cầu vật liệu phục vụ các dự án vành đai, cao tốc và hạ tầng giao thông đang tăng mạnh. Hiện giá cát san lấp tại TP.HCM dao động khoảng 280.000 - 350.000 đồng/m³, tăng khoảng 20 - 30% so với đầu năm 2025; cát bê tông có thời điểm vượt 700.000 đồng/m³ khi nguồn cung khan hiếm. Cùng với đó, giá đá xây dựng tại Đồng Nai và Bình Dương cũng tăng mạnh, trong đó đá 1x2 tại Đồng Nai phổ biến từ 480.000 - 650.000 đồng/m³, thậm chí vượt 700.000 đồng/m³ đối với hàng giao tới công trình. Nhiều doanh nghiệp cho biết các mỏ đá tại Đồng Nai hiện đang hoạt động gần công suất tối đa nhưng vẫn khó đáp ứng nhu cầu thực tế từ loạt dự án hạ tầng trọng điểm phía Nam.
Không chỉ Đông Nam Bộ, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cũng đang chịu áp lực lớn về nguồn cung VLXD. Tại Đồng Tháp, nhiều nhóm vật liệu chủ lực tiếp tục neo ở mức cao. Khảo sát tại Cao Lãnh, Hồng Ngự và một số khu vực ven sông Tiền cho thấy giá cát san lấp hiện dao động khoảng 220.000 - 320.000 đồng/m³ tại bãi; giá giao đến công trình có thể lên tới 350.000 - 420.000 đồng/m³ tùy khoảng cách vận chuyển. Đối với cát bê tông và cát xây tô, giá bán phổ biến từ 450.000 - 650.000 đồng/m³ do nguồn khai thác hợp pháp ngày càng hạn chế. Trong khi đó, đá 1x2 dao động khoảng 420.000 - 560.000 đồng/m³; thép xây dựng phổ biến từ 15,2 - 15,9 triệu đồng/tấn. Theo các doanh nghiệp xây dựng, áp lực hiện nay không chỉ nằm ở giá vật liệu tăng mà còn ở chi phí logistics và khả năng đảm bảo nguồn cung ổn định cho các dự án hạ tầng miền Tây.
Tương tự, tại khu vực Bắc Trung Bộ, nhu cầu thi công cao tốc và các công trình hạ tầng lớn cũng kéo giá vật liệu tăng đáng kể. Ở Nghệ An, giá đất đắp nền đã tăng từ khoảng 90.000 - 120.000 đồng/m³ lên 140.000 - 180.000 đồng/m³ tùy vị trí mỏ và cự ly vận chuyển. Trong khi đó, đá xây dựng tại Thanh Hóa hiện dao động khoảng 400.000 - 550.000 đồng/m³ đối với đá 1x2; đá base nền đường từ 320.000 - 450.000 đồng/m³. Theo các doanh nghiệp xây dựng, khó khăn lớn hiện nay không chỉ là giá tăng mà còn là thủ tục cấp phép khai thác mỏ và năng lực cung ứng chưa theo kịp tiến độ giải ngân đầu tư công.
Ở nhóm thép xây dựng, thị trường tiếp tục ghi nhận xu hướng tăng giá trên phạm vi cả nước. Theo Hiệp hội Thép Việt Nam, từ đầu năm 2026 đến nay, nhiều doanh nghiệp thép đã điều chỉnh tăng giá bán từ 4 - 6 đợt. Hiện thép xây dựng tại miền Bắc dao động khoảng 15,1 - 15,8 triệu đồng/tấn; khu vực miền Trung phổ biến từ 15,3 - 15,9 triệu đồng/tấn, trong khi tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam dao động khoảng 15,4 - 16 triệu đồng/tấn. Các doanh nghiệp trong ngành nhận định giá thép đang chịu tác động lớn từ biến động giá quặng sắt, than luyện cốc trên thị trường thế giới cùng nhu cầu xây dựng phục hồi trong nước.
Đối với nhóm gạch, ngói và vật liệu hoàn thiện cũng tiếp tục neo ở mức cao do chi phí nhiên liệu và vận chuyển gia tăng. Hiện giá gạch đất nung tại Hà Nam, Ninh Bình và Bắc Giang phổ biến từ 1.350 - 1.700 đồng/viên; gạch không nung dao động khoảng 1.200 - 1.500 đồng/viên. Đối với ngói lợp, giá bán tại các tỉnh miền Bắc hiện dao động khoảng 14.000 - 24.000 đồng/viên tùy chủng loại và thương hiệu. Theo nhiều doanh nghiệp sản xuất vật liệu, dù thị trường BĐS dân dụng chưa phục hồi mạnh, song nhu cầu từ các dự án đầu tư công vẫn là động lực chính giữ mặt bằng giá VLXD ở mức cao.
Áp lực chi phí xây dựng còn kéo dài
Có thể thấy, giá VLXD tiếp tục duy trì ở mức cao đang trở thành một trong những áp lực lớn nhất đối với toàn ngành Xây dựng thời gian qua. Diễn biến này không còn mang tính cục bộ mà đã xuất hiện trên diện rộng tại nhiều địa phương, đặc biệt ở các nhóm vật liệu chủ lực như: cát xây dựng, đất đắp, đá xây dựng, thép và nhựa đường. Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư công tăng mạnh, hàng loạt dự án hạ tầng giao thông trọng điểm đồng loạt triển khai, thị trường VLXD đang chịu sức ép lớn cả về nguồn cung lẫn giá thành.
Đáng chú ý, cát xây dựng và đất đắp tiếp tục là điểm nóng của thị trường. Việc thiếu hụt nguồn cung khiến giá cát san lấp, cát bê tông tăng liên tục, có thời điểm tăng hàng chục phần trăm chỉ trong thời gian ngắn. Không ít công trình phải chấp nhận mua vật liệu với giá cao hơn nhiều so với giá công bố để đảm bảo tiến độ thi công.
Bên cạnh cát và đất đắp, giá đá xây dựng và thép xây dựng cũng duy trì xu hướng tăng do tác động kép từ nhu cầu thị trường và chi phí đầu vào. Giá thép hiện vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ biến động giá quặng sắt, than luyện cốc và chi phí năng lượng trên thị trường thế giới. Trong khi đó, chi phí vận tải, nhân công và nhiên liệu tăng cũng khiến mặt bằng giá vật liệu khó có khả năng hạ nhiệt trong ngắn hạn.
Diễn biến giá vật liệu tăng cao đang tạo ra nhiều hệ lụy đối với hoạt động xây dựng và đầu tư. Đối với các doanh nghiệp xây dựng, áp lực lớn nhất là bài toán tài chính khi chi phí đầu vào liên tục biến động, trong khi nhiều hợp đồng xây dựng đã được ký theo đơn giá cố định hoặc trọn gói. Thực tế này khiến không ít nhà thầu rơi vào tình trạng lợi nhuận sụt giảm, thậm chí thi công càng nhiều càng thua lỗ nếu không được điều chỉnh giá kịp thời.
Ở góc độ đầu tư công, biến động giá VLXD đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải ngân và hiệu quả sử dụng vốn. Nhiều dự án giao thông trọng điểm phải điều chỉnh tổng mức đầu tư hoặc phát sinh chi phí lớn do giá vật liệu thực tế cao hơn đáng kể so với giá được lập trong dự toán ban đầu. Đặc biệt, tình trạng chênh lệch giữa giá công bố của địa phương và giá giao dịch ngoài thị trường khiến công tác lập, quản lý chi phí xây dựng gặp nhiều khó khăn, làm gia tăng rủi ro cho cả chủ đầu tư và nhà thầu.
Không chỉ tác động đến các dự án hạ tầng quy mô lớn, giá vật liệu tăng cao còn ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường xây dựng dân dụng và BĐS. Chi phí xây dựng nhà ở tăng khiến giá thành sản phẩm bị đẩy lên cao, làm giảm khả năng tiếp cận nhà ở của người dân, đồng thời gây áp lực lên thị trường BĐS vốn đang trong quá trình phục hồi.
Trước thực trạng này, ông Tống Văn Nga - nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hội VLXD Việt Nam cho rằng, diễn biến tăng giá VLXD hiện nay phản ánh rõ áp lực mất cân đối cung - cầu tại nhiều địa phương, đặc biệt đối với các nhóm vật liệu như cát xây dựng, đất đắp và đá xây dựng. Theo ông, nhu cầu vật liệu phục vụ các dự án hạ tầng giao thông tăng mạnh trong khi nguồn cung khai thác còn hạn chế đã khiến giá nhiều loại vật liệu liên tục neo ở mức cao.
Ông Tống Văn Nga nhận định, biến động giá vật liệu không chỉ làm gia tăng chi phí đầu tư xây dựng mà còn tạo áp lực lớn đối với các nhà thầu thi công, nhất là các dự án sử dụng hợp đồng trọn gói hoặc đơn giá cố định. Bên cạnh đó, chênh lệch giữa giá công bố và giá giao dịch thực tế tại công trình cũng khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó trong công tác quản lý chi phí và đảm bảo tiến độ thi công.
Theo ông Tống Văn Nga, để ổn định thị trường VLXD, cần đồng thời tháo gỡ thủ tục cấp phép khai thác mỏ, tăng tính minh bạch trong công bố giá vật liệu, kiểm soát đầu cơ, găm hàng và đẩy mạnh sử dụng vật liệu thay thế, vật liệu tái chế nhằm giảm áp lực lên nguồn tài nguyên tự nhiên. Ông cũng nhấn mạnh việc phát triển thị trường VLXD theo hướng bền vững là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hạ tầng tiếp tục gia tăng.