Đường ĐT 827E kết nối TP.HCM - Tây Ninh - Đồng Tháp. Nguồn: Internet.
Bảo đảm nguồn cung cho dự án trọng điểm
Trong bối cảnh nhu cầu VLXD gia tăng mạnh cùng với làn sóng đầu tư hạ tầng, tỉnh Tây Ninh đã triển khai giải pháp mang tính chủ động khi khoanh định 52 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Chính sách này nhằm tạo nguồn cung ổn định, ưu tiên phục vụ các công trình trọng điểm và hạn chế tình trạng khan hiếm vật liệu trong quá trình thi công.
Theo UBND tỉnh Tây Ninh, việc khoanh định các khu vực này được thực hiện cho giai đoạn 2026-2030, với định hướng rõ ràng là tách bạch nguồn cung cho các dự án trọng điểm và các công trình khác.
Trong tổng số 52 khu vực được khoanh định, có 14 khu vực được ưu tiên phục vụ các dự án hạ tầng quan trọng và chương trình mục tiêu quốc gia. Tổng trữ lượng tại các khu vực này ước đạt khoảng 67,21 triệu m³, bao gồm đất san lấp, đá xây dựng và cát xây dựng.
Cụ thể, nguồn vật liệu được phân bổ gồm khoảng 42,41 triệu m³ đất san lấp, 20,3 triệu m³ đá xây dựng và 4,5 triệu m³ cát xây dựng. Đây được xem là nguồn dự trữ chiến lược, có khả năng đáp ứng kịp thời nhu cầu của các dự án quy mô lớn, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông.
Phần còn lại gồm 38 khu vực với trữ lượng khoảng 23,4 triệu m³ được bố trí phục vụ các dự án ngoài ngân sách và công trình đầu tư công khác. Cách phân nhóm này giúp địa phương vừa ưu tiên các dự án động lực, vừa duy trì nguồn cung cho nhu cầu xây dựng chung trên địa bàn.
Gia tăng nguồn vật liệu chủ lực
Nhiều mỏ có trữ lượng lớn đã được xác định là nguồn cung dài hạn, như mỏ đá Tân Hòa với hàng chục triệu m³ đá và đất san lấp, mỏ đá Lộc Trung, cùng các mỏ cát tại Suối Dây, Tân Thành, Suối Đá… Đây là những khu vực có tiềm năng khai thác ổn định, đóng vai trò quan trọng trong cân đối cung - cầu VLXD tại địa phương.
Trong thực tế, thời gian qua, tình trạng thiếu hụt vật liệu, đặc biệt là cát và đất san lấp, đã ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ nhiều dự án. Do đó, việc chủ động dự trữ nguồn mỏ ngay từ khâu quy hoạch được đánh giá là bước đi mang tính căn cơ.
Giai đoạn 2026-2030, Tây Ninh bước vào thời kỳ tăng tốc đầu tư hạ tầng với hàng loạt dự án quy mô lớn như: Đường kết nối Mộc Bài - Xuyên Á, trục đường tỉnh 827E, đường Vành đai 4 TP.HCM, cao tốc TP.HCM - Mộc Bài hay tuyến Gò Dầu - Xa Mát.
Theo tính toán, tổng nhu cầu vật liệu cho các dự án này rất lớn, trong đó riêng đất đắp lên tới hơn 22,6 triệu m³, cát san lấp khoảng 22 triệu m³ và cát xây dựng trên 3 triệu m³. Đáng chú ý, dự án đường Vành đai 4 cần gần 10,6 triệu m³ cát san lấp, trong khi tuyến Mộc Bài - Xuyên Á cũng cần hơn 2,3 triệu m³.
Trong khi đó, nguồn cung từ các địa phương lân cận còn hạn chế, từng khiến nhiều dự án gặp khó khăn, phát sinh chi phí và tiềm ẩn nguy cơ chậm tiến độ.
Trước áp lực cung - cầu vật liệu, việc khoanh định các khu vực không đấu giá được xem là giải pháp chiến lược giúp Tây Ninh chủ động nguồn lực ngay từ đầu. Không chỉ bảo đảm tiến độ các dự án trọng điểm, chính sách này còn góp phần ổn định thị trường VLXD, hạn chế biến động giá và giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.
Về lâu dài, cách tiếp cận này cho thấy xu hướng quản lý tài nguyên theo hướng chủ động, gắn với nhu cầu phát triển hạ tầng. Đây cũng là kinh nghiệm đáng tham khảo cho nhiều địa phương đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt VLXD trong bối cảnh đầu tư công tăng tốc.