Ngày 27/11, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành công văn khẩn về việc triển khai các biện pháp ứng phó đợt ô nhiễm không khí dự báo xảy ra vào cuối tháng 11 và đầu tháng 12 tại Hà Nội và các tỉnh lân cận tới các Bộ Công an, Công Thương, Xây dựng, Y tế, Giáo dục và Đào tạo cùng các Tập đoàn, Tổng Công ty như Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam, Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, Điện lực Việt Nam, Xi măng Việt Nam, Thép Việt Nam.
Theo số liệu quan trắc từ hệ thống giám sát chất lượng môi trường quốc gia và dự báo khí tượng thủy văn, trong khoảng 10 ngày tới, khu vực miền Bắc, đặc biệt là Hà Nội và các tỉnh lân cận, được dự báo xuất hiện hình thái thời tiết bất lợi như nghịch nhiệt, lặng gió và sương mù. Các điều kiện này sẽ làm giảm khả năng khuếch tán chất ô nhiễm trong không khí, khiến nồng độ bụi mịn PM2.5 nguy cơ tăng cao, có thể vượt ngưỡng VN_AQI 150, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và hoạt động kinh tế - xã hội.
Trước tình hình đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các bộ, ngành, tập đoàn và tổng công ty khẩn trương triển khai các biện pháp cấp bách nhằm kiểm soát và giảm thiểu tác động của đợt ô nhiễm.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu ứng phó khẩn cấp ô nhiễm không khí. Ảnh: Khương Trung.
Siết hoạt động phát thải trong các ngành công nghiệp
Bộ Công Thương được yêu cầu chỉ đạo các tập đoàn, tổng công ty và chủ đầu tư các nhà máy nhiệt điện, thép, hóa chất, phân bón… tại miền Bắc rà soát, đảm bảo toàn bộ hệ thống xử lý khí thải vận hành hiệu quả, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng xả thải chưa qua xử lý. Bộ cũng cần nghiên cứu phương án điều tiết, giảm công suất hoặc lùi lịch bảo dưỡng, sửa chữa lớn trong những ngày ô nhiễm ở mức “Rất xấu” (VN_AQI > 200).
Bộ Xây dựng phải chỉ đạo các ban quản lý dự án, chủ đầu tư và nhà thầu thi công thực hiện nghiêm biện pháp kiểm soát bụi như che chắn, rửa xe, phun sương dập bụi. Trong những ngày chất lượng không khí “Nguy hại”, các hạng mục gây bụi lớn như phá dỡ, đào đất, san lấp được khuyến cáo tạm dừng. Bộ cũng phối hợp với địa phương phân luồng giao thông, hạn chế ùn tắc, một trong các nguyên nhân làm ô nhiễm cục bộ gia tăng.
Bộ Công an được đề nghị tăng cường kiểm tra, xử lý phương tiện vận tải không che chắn, gây rơi vãi vật liệu, phương tiện quá niên hạn hoặc xả khói đen. Lực lượng cảnh sát môi trường, công an xã, phường phải kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm hành vi đốt chất thải công nghiệp và rác sinh hoạt trái phép, nhất là tại các làng nghề.
Bộ Y tế cần tăng cường truyền thông hướng dẫn bảo vệ sức khỏe cho người dân, đặc biệt nhóm nhạy cảm: người già, trẻ nhỏ, người mắc bệnh hô hấp.Bộ Giáo dục và Đào tạo được đề nghị hướng dẫn các trường hạn chế hoạt động ngoài trời cho học sinh trong các khung giờ hoặc ngày mà chất lượng không khí ở mức “Xấu” trở lên.
Doanh nghiệp, nhà máy phải chủ động giảm phát thải
Đối với các tập đoàn, tổng công ty có cơ sở sản xuất tại Hà Nội và vùng lân cận, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu:
Rà soát quy trình vận hành hệ thống xử lý khí thải để đảm bảo hoạt động ổn định, đáp ứng đầy đủ quy chuẩn môi trường.
Tăng cường kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị, không để xảy ra sự cố trong giai đoạn nhạy cảm này.
Chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, giảm công suất hoặc dời lịch các công đoạn tạo nhiều bụi, khí thải (như thổi lò, khởi động lò, nghiền nguyên liệu…) sang thời điểm thời tiết thuận lợi hơn.
Với các nhà máy nhiệt điện, xi măng, luyện thép, Bộ khuyến nghị tăng cường sử dụng nguyên liệu sạch, đảm bảo chất lượng để giảm nồng độ chất ô nhiễm trong khí thải.
Song song đó, các đơn vị phải thực hiện nghiêm biện pháp che chắn, phun nước dập bụi tại kho than, khu nguyên liệu, xỉ thải và các tuyến vận chuyển. Dữ liệu quan trắc khí thải tự động phải truyền đầy đủ, thông suốt về Sở Nông nghiệp và Môi trường địa phương và Bộ. Khi thông số tiệm cận ngưỡng cho phép, doanh nghiệp phải xử lý kịp thời, không để xả thải vượt chuẩn ra môi trường.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục theo dõi tình hình thông qua hệ thống dữ liệu trực tuyến, kết hợp thiết bị giám sát hiện đại như vệ tinh viễn thám, thiết bị bay không người lái để phát hiện sớm nguồn phát thải bất thường. Khi cần thiết, Bộ sẽ phối hợp địa phương thành lập các tổ công tác liên ngành kiểm tra, xử lý và công khai các trường hợp vi phạm trên phương tiện truyền thông.