Ảnh minh họa tạo bởi AI.
Sản xuất vật liệu duy trì đà tăng
Theo Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 8 và 8 tháng năm 2026 của Cục Thống kê (Bộ Tài Chính), sản xuất công nghiệp tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực. Tính chung 8 tháng, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 11,9% so với cùng kỳ năm 2025.
Đáng chú ý, nhiều ngành sản xuất có liên quan trực tiếp đến chuỗi cung ứng VLXD ghi nhận mức tăng khá. Trong đó, sản xuất kim loại tăng 22,4%, cao hơn đáng kể mức tăng 10,5% của cùng kỳ năm trước; sản xuất sản phẩm từ khoáng phi kim loại khác tăng 12,6%. Đây là hai nhóm ngành có vai trò quan trọng đối với nguồn cung vật liệu đầu vào cho các hoạt động xây dựng, hạ tầng và sản xuất công nghiệp.
Cùng với đó, chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ gỗ, tre, nứa tăng 12,2%; sản xuất sản phẩm từ cao su và plastic tăng 12,3%. Những kết quả này cho thấy đà tăng trưởng không chỉ tập trung ở nhóm kim loại mà còn lan sang một số ngành sản xuất vật liệu và sản phẩm phục vụ xây dựng, hoàn thiện công trình.
Ở nhóm sản phẩm chủ yếu, thép cán tăng 23,4%, thép thanh, thép góc tăng 15,2%. Đây là những tín hiệu đáng chú ý trong bối cảnh nhu cầu thép gắn chặt với các dự án xây dựng dân dụng, công nghiệp và hạ tầng.
Sự gia tăng của sản xuất kim loại và sản phẩm từ khoáng phi kim loại cho thấy năng lực cung ứng trong nước tiếp tục được duy trì, đồng thời phản ánh sự cải thiện của nhu cầu đối với một số nhóm VLXD chủ yếu.
Sức mua VLXD cải thiện
Cùng với sản xuất, thị trường tiêu thụ VLXD cũng ghi nhận những chuyển biến tích cực.
Trong tháng 8/2026, doanh thu bán lẻ nhóm gỗ và VLXD tăng 1,8% so với tháng trước và tăng 24,8% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung 8 tháng, doanh thu nhóm hàng này tăng 16,5% so với cùng kỳ.
Mức tăng trên cao hơn tốc độ tăng chung của tổng mức bán lẻ hàng hóa trong cùng kỳ, cho thấy nhu cầu đối với gỗ và VLXD đang có sự cải thiện tương đối rõ. Diễn biến này có ý nghĩa đáng chú ý đối với thị trường xây dựng, khi sức mua vật liệu thường gắn với tiến độ triển khai công trình, hoạt động xây dựng, sửa chữa và hoàn thiện nhà ở.
Tuy nhiên, mức tăng doanh thu cần được nhìn nhận đồng thời với biến động giá. Doanh thu tăng phản ánh sự gia tăng về giá trị tiêu thụ, nhưng chưa thể hiện hoàn toàn mức tăng về sản lượng vật liệu thực tế. Vì vậy, bên cạnh tín hiệu tích cực từ sức mua, mặt bằng giá vật liệu vẫn là yếu tố cần theo dõi trong những tháng cuối năm.
Một trong những yếu tố quan trọng hỗ trợ nhu cầu vật liệu là sự gia tăng của vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước.
Tính chung 8 tháng năm 2026, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước ước đạt 50,5% kế hoạch năm, tăng 18,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, vốn đầu tư do địa phương quản lý tăng 20,4%.
Đối với ngành VLXD, tiến độ đầu tư và triển khai các dự án, đặc biệt là công trình hạ tầng, có tác động trực tiếp đến nhu cầu tiêu thụ thép, xi măng, vật liệu khoáng, sản phẩm bê tông, vật liệu hoàn thiện và nhiều nhóm vật liệu khác.
Cùng với đó, số doanh nghiệp xây dựng thành lập mới trong 8 tháng đạt 13.746 doanh nghiệp, tăng 40,1% so với cùng kỳ năm trước. Sự gia tăng số doanh nghiệp gia nhập lĩnh vực xây dựng cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh trong ngành đang có thêm động lực, qua đó tạo dư địa cho thị trường VLXD.
Dù vậy, số doanh nghiệp xây dựng hoàn tất thủ tục giải thể cũng tăng mạnh, cho thấy thị trường vẫn có sự sàng lọc và áp lực đối với doanh nghiệp chưa giảm.
Giá VLXD vẫn chịu sức ép
Trong khi sản xuất và sức mua cải thiện, mặt bằng giá các nhóm liên quan đến nhà ở và VLXD vẫn chịu sức ép.
Theo Cục Thống kê, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và VLXD tăng 0,10% trong tháng 8 so với tháng trước; riêng giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 0,03%.
Đáng chú ý, tính bình quân 8 tháng năm 2026, nhóm này tăng 6,71% so với cùng kỳ năm trước, là nhóm có mức tăng cao nhất trong các nhóm hàng hóa, dịch vụ tính vào CPI và làm CPI chung tăng 1,52 điểm phần trăm.
Diễn biến giá nhiên liệu cũng là yếu tố có thể tác động đến chi phí sản xuất và vận chuyển vật liệu. Trong tháng 8, giá dầu diesel tăng 22,15%, giá xăng tăng 9,53%. Với đặc thù nhiều loại vật liệu có chi phí vận chuyển và năng lượng chiếm tỷ trọng đáng kể, biến động nhiên liệu có thể tạo thêm áp lực lên giá thành sản phẩm.
Như vậy, thị trường VLXD đang đứng trước hai chiều tác động: Nhu cầu và sản xuất tăng, nhưng chi phí đầu vào vẫn ở mức cao. Đây sẽ là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp vật liệu cũng như chi phí đầu tư xây dựng.
Nhìn tổng thể 8 tháng năm 2026, các chỉ số về sản xuất, tiêu thụ và đầu tư đều cho thấy những tín hiệu tích cực đối với ngành Xây dựng và thị trường VLXD. Sản xuất kim loại tăng 22,4%, sản xuất sản phẩm từ khoáng phi kim loại tăng 12,6%; doanh thu bán lẻ gỗ và VLXD tăng 16,5%; trong khi vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước tăng 18,5% so với cùng kỳ.
Những kết quả này cho thấy thị trường đang có thêm động lực từ cả phía cung và cầu. Đặc biệt, sự gia tăng của sản xuất thép, kim loại và các sản phẩm khoáng phi kim loại cùng với mức tăng doanh thu VLXD cho thấy chuỗi cung ứng vật liệu đang bám sát đà phục hồi của hoạt động xây dựng và đầu tư.
Tuy nhiên, mặt bằng giá nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và VLXD tăng 6,71% trong 8 tháng, cùng với biến động mạnh của nhiên liệu, cho thấy bài toán kiểm soát chi phí vẫn đặt ra đối với doanh nghiệp và các chủ thể tham gia thị trường.
Trong những tháng cuối năm, cùng với việc đẩy nhanh tiến độ đầu tư và xây dựng, diễn biến sản xuất, sức mua và giá vật liệu sẽ tiếp tục là những chỉ báo quan trọng để đánh giá mức độ phục hồi của thị trường. Việc duy trì nguồn cung ổn định, kiểm soát chi phí sản xuất, vận chuyển và nâng cao hiệu quả sản xuất sẽ là những yếu tố quan trọng để ngành VLXD đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.