Đà Nẵng tăng tốc gỡ “điểm nghẽn” vật liệu xây dựng
Tin tức - Sự kiện 08:42 - 15/05/2026
Trước áp lực thiếu hụt nguồn vật liệu phục vụ hàng loạt dự án hạ tầng, đầu tư công và phát triển đô thị, TP Đà Nẵng đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm ổn định thị trường vật liệu xây dựng, mở rộng nguồn cung khoáng sản, siết chặt quản lý hoạt động khai thác, lưu thông và giá bán trên thị trường.
Chủ động mở rộng nguồn cung
Sở NN&MT TP Đà Nẵng cho biết đến tháng 4/2026, địa phương có 72 giấy phép khai thác còn hiệu lực, trong đó Bộ NN&MT cấp 7 giấy phép, UBND Thành phố cấp 65 giấy phép. Dù quy hoạch có tới 186 mỏ cát, sỏi, song thực tế mới chỉ có 11 mỏ cát tại khu vực Quảng Nam cũ được cấp phép khai thác, với tổng trữ lượng hơn 852.000 m³ và công suất khoảng 122.000 m³ mỗi năm.
Trước áp lực thiếu hụt nguồn vật liệu xây dựng, đầu tháng 5/2026, Sở NN&MT TP Đà Nẵng đã có thông báo đấu giá quyền khai thác 14 mỏ khoáng sản mới trên địa bàn. Trong đó có 5 mỏ cát, sỏi phân bố dọc các tuyến sông và bãi bồi, diện tích từ 0,5 ha đến hơn 12 ha, trữ lượng dự báo từ khoảng 10.000 m³ đến trên 340.000 m³, tập trung tại các khu vực Trà Liên, Trà My, Điện Bàn Tây và Quế Phước.
Nguồn cung vật liệu xây dựng đặc biệt là cát khan hiếm dẫn đến giá cả bị đẩy lên rất cao.
Cùng với đó, 5 mỏ đất phục vụ san lấp cũng được đưa vào danh mục đấu giá, quy mô từ 1,6 ha đến 8,5 ha, với trữ lượng phổ biến từ 80.000 m³ đến hơn 850.000 m³, phân bố tại Sơn Cẩm Hà, Chiên Đàn, Quế Sơn Trung và Xuân Phú.
Đáng chú ý, Quyết định số 990/QĐ-UBND ngày 20/3/2026 đã phê duyệt danh mục 40 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản phục vụ vật liệu xây dựng thông thường. Danh mục này gồm các mỏ đất san lấp, cát, sỏi và đá xây dựng với tổng trữ lượng hàng chục triệu mét khối nhằm dự trữ nguồn cung cho các công trình trọng điểm, bình ổn thị trường.
Nhiều mỏ đá đã hết hạn giấy phép nhưng vẫn còn trữ lượng cũng được xem xét tiếp tục khai thác theo cơ chế linh hoạt. Theo đánh giá của giới chuyên môn, đây là giải pháp cần thiết trong bối cảnh nhu cầu vật liệu cho các dự án giao thông, khu đô thị và công trình trọng điểm đang tăng nhanh.
Tăng cường kiểm soát đầu cơ, nâng giá
Bên cạnh bài toán nguồn cung, Đà Nẵng cũng đặc biệt chú trọng công tác quản lý thị trường nhằm chấm dứt tình trạng đầu cơ, tích trữ và nâng giá vật liệu xây dựng.
Mới đây, UBND TP Đà Nẵng đã ban hành Chỉ thị số 06/CT-UBND về tăng cường quản lý tài nguyên và khoáng sản, yêu cầu các sở, ngành và địa phương nâng cao trách nhiệm quản lý, đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ cấp phép và sớm đưa các mỏ đã trúng đấu giá vào khai thác thực tế.
Các địa phương được giao rà soát nhu cầu vật liệu xây dựng trên địa bàn, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác, vận chuyển và tiêu thụ khoáng sản. Thành phố cũng yêu cầu lực lượng chức năng xử lý nghiêm tình trạng khai thác trái phép, mua bán không rõ nguồn gốc và các hành vi lợi dụng khan hiếm để thao túng giá thị trường.
Hiện toàn địa bàn có 72 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực.
Đặc biệt, công tác quản lý sản lượng khai thác sẽ được siết chặt thông qua việc yêu cầu doanh nghiệp lắp đặt hệ thống cân và thiết bị đo đạc kết nối dữ liệu tự động. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm kiểm soát sản lượng thực tế, hạn chế thất thoát tài nguyên và tăng tính minh bạch trong hoạt động khai thác khoáng sản.
Dù chủ trương tháo gỡ khó khăn về nguồn vật liệu được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá tích cực, tuy nhiên quá trình triển khai trên thực tế vẫn còn nhiều bất cập.
Một số doanh nghiệp cho biết, dù mỏ nằm trong danh mục không đấu giá nhưng việc khai thác vẫn phụ thuộc vào sự lựa chọn của chủ đầu tư dự án. Điều này khiến doanh nghiệp khó chủ động kế hoạch sản xuất, trong khi máy móc, nhân lực đã được đầu tư sẵn nhưng không thể vận hành ổn định.
Theo phản ánh của doanh nghiệp, cơ chế hiện nay có thể dẫn tới phát sinh thêm chi phí, rủi ro vận hành và làm giảm hiệu quả khai thác tài nguyên. Nhiều ý kiến kiến nghị cần có giải pháp hài hòa hơn, như công khai giá bán vật liệu hoặc xây dựng cơ chế ưu tiên cung ứng cho các công trình sử dụng vốn ngân sách nhà nước.
Việc khoanh định 40 mỏ vào diện không đấu giá nhằm rút ngắn thủ tục, tạo điều kiện triển khai nhanh các dự án cấp thiết.
Hướng tới thị trường vật liệu ổn định và bền vững
Việc chủ động khoanh định các khu vực mỏ không đấu giá cho thấy nỗ lực của trong việc tháo gỡ “điểm nghẽn” vật liệu xây dựng - một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đầu tư công và phát triển hạ tầng.
Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả thực chất, giới chuyên gia cho rằng Thành phố cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế điều phối nguồn vật liệu theo hướng minh bạch, linh hoạt và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp khai thác và chủ đầu tư dự án.
Khi các vướng mắc được tháo gỡ đồng bộ, nguồn vật liệu xây dựng không chỉ được khơi thông phục vụ các công trình trọng điểm mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên khoáng sản theo hướng bền vững, lâu dài.