Trước đó, ngày 25/9, thông tin về đề nghị Việt Nam và Canada tăng cường hợp tác nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ mới đặt ra một vấn đề đáng chú ý đối với ngành Xây dựng: Một công nghệ được phát triển ở nước ngoài cần được chuyển giao và áp dụng như thế nào để phù hợp với điều kiện công trình trong nước?
Trong câu chuyện này, hai chữ "ứng dụng" có ý nghĩa quan trọng. Bởi từ một công nghệ được phát triển tại nước ngoài đến hiệu quả thực tế trên công trường luôn cần thêm những bước đánh giá, thử nghiệm và kiểm soát.
Công nghệ chống thấm và bảo vệ bê tông Xypex, được phát triển tại Canada từ năm 1969, là một trường hợp có thể nhìn từ góc độ này.
Theo hồ sơ dự án do Xypex công bố, công nghệ đã được sử dụng tại Việt Nam từ những năm 1996. Tuy nhiên, lịch sử ứng dụng không đồng nghĩa với việc một phương án có thể áp dụng nguyên trạng cho mọi công trình.
Bảo vệ bê tông từ bên trong
Xypex là công nghệ chống thấm các hoạt chất Xypex phản ứng với các sản phẩm của quá trình thủy hóa xi măng, hình thành cấu trúc tinh thể không hòa tan trong hệ mao dẫn và lỗ rỗng của bê tông.
Các tinh thể này giúp ngăn chặn đường xâm nhập của nước và các tác nhân có hại, đưa khả năng chống thấm trở thành một phần của chính kết cấu bê tông.
Hệ thống sản phẩm Xypex bao gồm các dòng phụ gia chống thấm Admix C-Series được bổ sung vào hỗn hợp bê tông trong quá trình trộn, cùng các sản phẩm xử lý bề mặt gốc xi măng và vật liệu sửa chữa, đáp ứng các điều kiện và yêu cầu ứng dụng khác nhau.
VDS (Visual Detection System) công nghệ nhận diện trực quan độc quyền của Xypex, cho phép xác nhận sự hiện diện của Xypex Admix trong bê tông.
Tuy nhiên, cùng một công nghệ không có nghĩa có thể sử dụng một phương án cho mọi hạng mục. Điều kiện tiếp xúc với nước, loại kết cấu và yêu cầu vận hành của tầng hầm, bể chứa hay công trình xử lý nước thải đều khác nhau. Vì vậy, việc lựa chọn giải pháp cần dựa trên điều kiện cụ thể của từng công trình.
Kinh nghiệm dự án không thay thế khảo sát công trình
Hồ sơ dự án do Xypex công bố ghi nhận sản phẩm của hãng từng được sử dụng tại Nhà máy Sanyo ở Đồng Nai trong các giai đoạn hoàn thành năm 1996 và 1997. Năm 1997, sản phẩm Xypex cũng được sử dụng tại hạng mục buồng xả thượng nguồn của đập hồ Dầu Tiếng.
Sau đó, Bachy Soletanche Vietnam lựa chọn sản phẩm Xypex cho công tác sửa chữa bê tông và xử lý rò nước tại tường vây Saigon Centre giai đoạn 2-3.
Những trường hợp trên cho thấy công nghệ đã có quá trình ứng dụng tại Việt Nam. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ một dự án không thể thay thế việc khảo sát điều kiện thực tế của dự án khác.
Ngay trong một tầng hầm, nước có thể xâm nhập qua đáy hầm, vách hầm, mạch ngừng, khe chuyển vị hoặc các vị trí xuyên kết cấu. Do đó, trước khi lựa chọn giải pháp chống thấm, cần xác định nguyên nhân và vị trí nước xâm nhập để có phương án phù hợp.
Chất lượng bê tông là điều kiện nền tảng
Hiệu quả của giải pháp chống thấm cũng phụ thuộc vào chất lượng bê tông và quá trình thi công. Việc tự ý bổ sung nước tại công trường có thể làm thay đổi cấp phối, trong khi mạch ngừng hoặc các chi tiết kết cấu nếu không được xử lý đúng có thể trở thành vị trí yếu.
Ở khâu cấp phối, Xypex lưu ý việc lựa chọn loại và liều lượng Admix cần xem xét thành phần vật liệu cụ thể của dự án. Với bê tông sử dụng tro bay, xỉ hoặc kết hợp với các phụ gia hóa học khác, nhà sản xuất khuyến nghị trao đổi với bộ phận kỹ thuật.
Thử cấp phối trước khi triển khai đại trà vì vậy là một bước cần thiết đối với những dự án có yêu cầu cụ thể, nhằm kiểm tra sự phù hợp của vật liệu với điều kiện thực tế.
Valenta và vai trò đưa công nghệ vào thực tế
Tại Việt Nam, Valenta là nhà phân phối ủy quyền của Xypex. Trong quá trình triển khai, doanh nghiệp hỗ trợ chủ đầu tư, tư vấn và nhà thầu tìm hiểu yêu cầu kỹ thuật, cung cấp hồ sơ sản phẩm và trao đổi về phương án áp dụng cho từng hạng mục.
Tại Việt Nam, Valenta là nhà phân phối ủy quyền của Xypex
Với những dự án có yêu cầu cụ thể về cấp phối, Valenta phối hợp cùng Xypex và các bên liên quan trong quá trình thử cấp phối trước khi triển khai đại trà. Trong quá trình thi công, việc trao đổi kỹ thuật cũng tập trung vào những vị trí có yêu cầu xử lý riêng như mạch ngừng, khe hoặc vị trí xuyên kết cấu.
Theo Valenta, việc xác định rõ sản phẩm, phạm vi hỗ trợ và điều kiện áp dụng cho từng dự án là cơ sở để các bên phối hợp trong quá trình triển khai. Phạm vi cung cấp, hỗ trợ kỹ thuật và điều kiện bảo hành được xác định theo hồ sơ của từng công trình.
Vai trò của đơn vị phân phối vì vậy không chỉ nằm ở việc cung cấp sản phẩm, mà còn ở việc cung cấp thông tin kỹ thuật và phối hợp với các bên để xác định cách áp dụng phù hợp.
Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được áp dụng đúng
Từ một công nghệ được phát triển tại Canada đến kết quả tại một công trình ở Việt Nam là cả quá trình chuyển giao kiến thức, thích ứng với điều kiện thực tế và kiểm soát trong thi công.
Chương trình Đào tạo kỹ thuật cho đội ngũ nhà thầu thi công Xypex tại Việt Nam 2026.
Với công nghệ chống thấm bê tông, một sản phẩm tốt không thể tách rời thiết kế phù hợp, chất lượng vật liệu và quy trình thi công.
Trong bối cảnh hợp tác công nghệ quốc tế được thúc đẩy, vấn đề không chỉ là đưa công nghệ mới vào Việt Nam, mà còn là làm thế nào để công nghệ ấy được hiểu đúng, lựa chọn đúng và áp dụng đúng với từng công trình.