Ảnh minh họa.
Trong bối cảnh nhiều dự án trọng điểm quốc gia bước vào giai đoạn tăng tốc thi công, câu chuyện vật liệu không chỉ là yếu tố kỹ thuật mà đã trở thành điểm nghẽn ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và hiệu quả đầu tư.
Ngày 23/5, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã trực tiếp kiểm tra tình hình triển khai Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Dự án cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và công tác vận hành Nhà ga T3 sân bay Tân Sơn Nhất. Trong đó, nội dung liên quan đến nguồn cung, giá nguyên nhiên liệu và VLXD tiếp tục được Chính phủ đặc biệt lưu ý.
Theo báo cáo của Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây hiện đạt khoảng 54% khối lượng thi công. Đây là tuyến kết nối chiến lược với sân bay Long Thành, được yêu cầu hoàn thành trong quý I/2027 để đồng bộ khai thác hạ tầng khu vực phía Nam. Tuy nhiên, áp lực về biến động giá vật liệu, nhất là cát, đá, thép và nhiên liệu, đang ảnh hưởng lớn đến công tác triển khai của các nhà thầu.
Đáng chú ý, VEC đã kiến nghị các địa phương sớm cập nhật, điều chỉnh giá VLXD và chỉ số giá xây dựng phù hợp với mặt bằng thị trường thực tế. Đây là vấn đề được nhiều doanh nghiệp xây dựng phản ánh thời gian qua khi giá vật liệu có xu hướng biến động mạnh theo nhu cầu thi công hạ tầng tăng cao tại khu vực Đông Nam Bộ.
Tại dự án sân bay Long Thành, những khó khăn liên quan đến VLXD cũng được xác định là một trong các yếu tố ảnh hưởng tiến độ. Theo thông tin từ các đơn vị thi công, gói thầu nhà ga hành khách hiện mới đạt khoảng 63% sản lượng, trong khi mục tiêu hoàn thành theo hợp đồng là trong tháng 6/2026. Ngoài yếu tố thời tiết và nhân lực, áp lực chi phí vật liệu tiếp tục là thách thức lớn đối với các nhà thầu.
Trước thực tế này, Chính phủ yêu cầu các địa phương, đặc biệt là TP.HCM và Đồng Nai, phối hợp chặt chẽ để tháo gỡ khó khăn về nguồn cung, ưu tiên bố trí VLXD phục vụ các dự án trọng điểm. Đồng thời, các chủ đầu tư phải chủ động điều phối nguồn lực, huy động tối đa thiết bị, nhân công, tổ chức thi công liên tục nhằm bù tiến độ.
Các chuyên gia trong lĩnh vực xây dựng nhận định, bài toán VLXD cho các dự án hạ tầng hiện nay không chỉ nằm ở khâu cung ứng, mà còn liên quan trực tiếp đến quản lý khoáng sản, cấp phép khai thác mỏ, logistics vận chuyển và cơ chế điều tiết thị trường theo vùng. Khi nhu cầu vật liệu tập trung cao tại khu vực Đông Nam Bộ, nguy cơ mất cân đối cung - cầu và tăng giá cục bộ là điều khó tránh khỏi nếu không có giải pháp điều hành đồng bộ.
Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu đưa sân bay Long Thành vào khai thác thương mại trong năm 2026, việc ổn định thị trường VLXD được xem là điều kiện then chốt để bảo đảm tiến độ các công trình chiến lược quốc gia. Nhiều ý kiến cho rằng, cần đẩy nhanh thủ tục cấp phép, nâng công suất khai thác các mỏ vật liệu đủ điều kiện, đồng thời tăng cường công khai, minh bạch thông tin giá VLXD để hỗ trợ doanh nghiệp chủ động kế hoạch thi công.
Bên cạnh đó, việc nghiên cứu sử dụng vật liệu thay thế, vật liệu tái chế và tối ưu hóa logistics vận chuyển cũng được xem là hướng đi cần thiết nhằm giảm áp lực lên nguồn tài nguyên tự nhiên, góp phần ổn định nguồn cung cho các dự án hạ tầng quy mô lớn trong thời gian tới.