Ảnh minh họa tạo bởi AI.
Kiểm soát chặt các khâu hình thành giá
Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu vừa ký ban hành Công văn số 6204/UBND-KT ngày 07/11/2026 về tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành giá những tháng cuối năm 2026, góp phần kiểm soát lạm phát gắn với thực hiện kịch bản tăng trưởng hai con số của thành phố. Trong đó, vật liệu xây dựng (VLXD) là một trong những nhóm hàng hóa được yêu cầu tập trung triển khai các giải pháp ổn định mặt bằng giá.
Theo chỉ đạo, đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ có chỉ số giá bình quân 10 tháng năm 2026 ở mức 104% trở lên, Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan theo dõi sát tình hình sản xuất, nguồn cung, nhu cầu và biến động giá VLXD trên địa bàn; phân tích nguyên nhân tăng giá theo từng chủng loại, kịp thời công bố giá theo quy định.
Đáng chú ý, thành phố yêu cầu triển khai các giải pháp quyết liệt nhằm ổn định giá những VLXD chủ yếu như cát, đá, sỏi, đất san lấp; đồng thời kiểm tra, xác minh các trường hợp tăng giá bất thường, làm rõ chênh lệch giữa giá tại mỏ khai thác, giá tại bãi tập kết và giá giao tại công trình.
Yêu cầu này cho thấy công tác quản lý giá không chỉ dừng ở việc theo dõi giá bán trên thị trường mà cần đi sâu vào từng khâu hình thành giá. Đối với các loại vật liệu có đặc thù khai thác, vận chuyển và phân phối qua nhiều khâu như cát, đá, việc xác định rõ giá tại nguồn, chi phí tập kết và chi phí vận chuyển sẽ giúp nhận diện nguyên nhân biến động, hạn chế tình trạng tăng giá thiếu cơ sở.
Đặc biệt, giá giao tại công trình còn chịu tác động đáng kể từ khoảng cách vận chuyển, điều kiện giao thông, phương tiện và chi phí logistics. Vì vậy, việc đối chiếu giá ở các khâu không chỉ phục vụ kiểm tra tính hợp lý của giá bán mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch trong chuỗi cung ứng VLXD.
Chủ động nguồn cung, hạn chế áp lực tăng giá
Song song với kiểm soát giá, Hà Nội đặt yêu cầu bảo đảm nguồn cung VLXD đáp ứng nhu cầu của thành phố. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao phối hợp với các tỉnh lân cận chủ động nguồn cung, không để xảy ra tình trạng thiếu hụt hoặc tăng giá bất hợp lý.
Đây là giải pháp có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh nhu cầu vật liệu phục vụ các công trình, dự án đầu tư xây dựng và hạ tầng gia tăng vào giai đoạn cuối năm. Khi nguồn cung tại chỗ chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu, việc kết nối với các địa phương lân cận sẽ góp phần mở rộng nguồn hàng, giảm áp lực lên một số khu vực khai thác và hạn chế nguy cơ gián đoạn thi công.
Thành phố cũng yêu cầu UBND các phường, xã tăng cường khảo sát tại các đại lý VLXD, điểm kinh doanh có lượng tiêu thụ lớn; xác định những mặt hàng tăng giá bất thường và làm rõ nguyên nhân từ nguồn cung, chi phí vận chuyển, chi phí đầu vào hay hoạt động kinh doanh của các cơ sở phân phối.
Cùng với đó, các cơ quan chức năng phải tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết và thực hiện giá theo quy định; phối hợp phát hiện, ngăn chặn hành vi đầu cơ, găm hàng, nâng giá kiếm lợi bất chính.
Giá vật liệu tiếp tục chịu sức ép từ chi phí đầu vào
Những chỉ đạo của Hà Nội được đưa ra trong bối cảnh thị trường VLXD cả nước vẫn ghi nhận nhiều yếu tố gây áp lực lên mặt bằng giá.
Theo ghi nhận trên thị trường, trong 10 tháng đầu năm, giá một số VLXD có sự điều chỉnh do biến động chi phí đầu vào, điều kiện khai thác và nhu cầu thi công.
Cụ thể, giá cát xây dựng bình quân tháng 10/2026 trên cả nước khoảng 1.013.250 đồng/m³, tăng 2% so với tháng 9. Giá đá xây dựng đạt khoảng 618.324 đồng/m³, tăng 1,04%. Đáng chú ý, giá nhựa đường bình quân đạt 26.689 đồng/kg, tăng 16,7% so với tháng trước. Trong khi đó, giá xi măng bình quân khoảng 2.222 đồng/kg, tăng nhẹ 0,1%.
Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, giá cát chịu tác động từ việc tăng cường kiểm soát khai thác tại các lưu vực sông lớn, khiến nguồn cung giảm nhẹ trong khi nhu cầu xây dựng vẫn ở mức cao. Đối với đá xây dựng, thời tiết mưa kéo dài tại một số vùng mỏ làm phát sinh chi phí khai thác, trong khi nhu cầu phục vụ các công trình giao thông trọng điểm tiếp tục duy trì. Giá nhựa đường biến động mạnh theo giá nhiên liệu và thị trường dầu mỏ thế giới.
Bộ Xây dựng dự báo giá VLXD có thể tiếp tục xu hướng tăng trong những tháng cuối năm, với các rủi ro chủ yếu đến từ giá năng lượng, logistics và tình hình địa chính trị.
Trong bối cảnh đó, việc Hà Nội đồng thời triển khai các giải pháp kiểm soát giá, minh bạch các khâu hình thành giá và chủ động kết nối nguồn cung được kỳ vọng góp phần hạn chế biến động bất hợp lý trên thị trường.
Tuy nhiên, để các giải pháp phát huy hiệu quả, việc công bố giá vật liệu cần bảo đảm kịp thời, sát diễn biến thực tế; công tác kiểm tra cần phân biệt rõ biến động do chi phí khai thác, vận chuyển với những trường hợp tăng giá không có cơ sở. Qua đó, vừa bảo đảm quyền lợi của người mua, vừa duy trì hoạt động cung ứng vật liệu ổn định, tránh gây thêm áp lực chi phí cho các công trình, dự án xây dựng trên địa bàn Thủ đô.
Công bố giá và chỉ số giá xây dựng tại các địa phương
Tính đến ngày 09/11/2026, cơ bản các địa phương đã công bố giá vật liệu xây dựng theo quy định. Trong đó, 7/34 địa phương công bố giá đến quý III/2026; 9/34 địa phương công bố đến tháng 10/2026 và các địa phương còn lại công bố đến tháng 9/2026.
Về chỉ số giá xây dựng, có 31/34 địa phương đã công bố đến tháng 9 hoặc quý III/2026. Ba địa phương công bố chậm, mới cập nhật đến quý II/2026 là Tuyên Quang, Cần Thơ và Lào Cai.
Bộ Xây dựng dự báo giá vật liệu xây dựng tiếp tục chịu áp lực tăng trong những tháng cuối năm do biến động giá năng lượng, chi phí logistics và tình hình địa chính trị. Bộ sẽ tăng cường theo dõi thị trường, đôn đốc công bố giá sát thực tế, kiểm tra, xử lý tình trạng găm hàng, đầu cơ, thổi giá và chủ động bổ sung nguồn cung, nhất là phục vụ các dự án trọng điểm.