Cần môi trường cạnh tranh minh bạch
Ngày 7/9, Bộ Công thương ban hành Quyết định 2174 áp dụng thuế chống bán phá giá chính thức đối với một số sản phẩm gạch gốm, sứ ốp lát có xuất xứ từ Ấn Độ.
Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Gốm sứ Xây dựng Việt Nam, điều này cho thấy cơ quan chức năng đã tiến hành điều tra kỹ lưỡng, minh bạch, tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam về phòng vệ thương mại.
"Chúng tôi hy vọng quyết định này sẽ tạo ra môi trường cạnh tranh công bằng, là động lực để doanh nghiệp trong nước tiếp tục đầu tư công nghệ, cải thiện chất lượng", ông Tuấn nói.
Ông Nguyễn Quốc Huy, Giám đốc Ban Truyền thông Tổng công ty Viglacera - CTCP nhận định, đây là một bước đi quan trọng trong việc sử dụng công cụ phòng vệ thương mại để xử lý những tác động của hành vi bán phá giá đối với ngành sản xuất trong nước.
"Quyết định này góp phần đưa cạnh tranh trở lại đúng nguyên tắc thị trường, là điều kiện cần để giảm bớt sự méo mó về giá, tạo dư địa cho doanh nghiệp trong nước tổ chức lại sản xuất, tiếp tục đầu tư", ông Huy bày tỏ.
Ông Trần Tuấn Đại, Phó chủ tịch Hội đồng Quản trị, Phó tổng giám đốc AMY GRUPO cũng cho rằng, khi chênh lệch giá do hành vi bán phá giá được thu hẹp, cạnh tranh sẽ dần trở về đúng bản chất, dựa nhiều hơn vào chất lượng, công nghệ, thiết kế và năng lực cung ứng.
Thuế không thay thế năng lực cạnh tranh
Đề cập đến việc nhập khẩu ồ ạt gạch kém chất lượng từ Ấn Độ tác động đến thị trường, ông Nguyễn Quốc Huy cho biết, cùng với sự gia tăng năng lực sản xuất và áp lực dư thừa công suất tại thị trường Ấn Độ, một số sản phẩm được đưa vào Việt Nam với mức giá rất thấp. Trong bối cảnh thuế nhập khẩu MFN (thuế nhập khẩu ưu đãi) đối với một số sản phẩm ở mức thấp, sự gia tăng này tạo áp lực cạnh tranh lớn đối với các nhà sản xuất trong nước.
Khi mặt bằng giá bị kéo xuống quá thấp trong thời gian dài, tác động không chỉ dừng ở từng doanh nghiệp mà còn có thể ảnh hưởng tới hiệu quả khai thác công suất của toàn ngành. Đồng thời, gia tăng áp lực tồn kho và làm giảm khả năng tái đầu tư vào công nghệ, chất lượng sản phẩm.
Theo ông Huy, cần phân biệt giữa cạnh tranh về giá và cạnh tranh bằng giá bất thường. Người tiêu dùng có quyền lựa chọn sản phẩm có giá phù hợp, nhưng thị trường cần bảo đảm sản phẩm lưu thông đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và nghĩa vụ pháp lý.
Để cạnh tranh sòng phẳng, Viglacera kiên định nguyên tắc không tham gia cuộc đua hạ giá bằng cách cắt giảm chất lượng. Doanh nghiệp tập trung nâng cao giá trị gia tăng, đột phá về công nghệ bề mặt và dẫn dắt xu hướng thẩm mỹ kiến trúc.
"Về dài hạn, doanh nghiệp trong nước vẫn phải tự trả lời bài toán về năng suất, chất lượng, công nghệ, thiết kế, chi phí sản xuất và dịch vụ khách hàng. Đây mới là yếu tố quyết định khả năng giữ thị phần", ông Huy nhận định.
Tương tự, ông Trần Tuấn Đại cho biết: "Chúng tôi không hướng tới cạnh tranh bằng bảo hộ, mà bằng công nghệ, chất lượng, năng lực sản xuất. Khi thị trường vận hành minh bạch và công bằng, những doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc cho sản phẩm và năng lực dài hạn sẽ có thêm điều kiện để phát triển bền vững", ông Đại bày tỏ.
Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Gốm sứ Xây dựng Việt Nam, để giữ được thị phần tại chính sân nhà, các doanh nghiệp Việt cần có chiến lược phát triển bền vững trong dài hạn, hướng tới phát triển xanh, sản xuất thông minh và nâng cao giá trị gia tăng. Đồng thời đẩy mạnh quảng bá, tiếp thị sản phẩm.
Kiểm soát chặt nguồn gốc, xuất xứ
Để giữ thị phần, doanh nghiệp nội địa phải giải được bài toán về năng suất, chất lượng, công nghệ, thiết kế
Quyết định số 2174 có hiệu lực từ ngày 22/9/2026. Tuy nhiên, ông Nguyễn Minh Tuấn vẫn lo ngại sự chênh lệch biên thuế lên tới gần 40% giữa các tổ chức, cá nhân sản xuất, xuất khẩu của Ấn Độ có thể tạo ra rủi ro đối với thị trường nội địa.
Các nhà sản xuất, xuất khẩu bị áp thuế cao có thể thực hiện hành vi mượn danh nghĩa hoặc chuyển tải thương mại qua nhà sản xuất bị áp thuế thấp để tiếp tục đưa hàng hóa vào Việt Nam.
"Chúng tôi mong các cơ quan quản lý kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ, theo dõi việc thực thi, ngăn chặn nguy cơ lẩn tránh biện pháp chống bán phá giá", ông Tuấn nói.
Ông Nguyễn Quốc Huy cho rằng, để thị trường vận hành minh bạch và bền vững cần sự phối hợp giữa các công cụ phòng vệ thương mại, quản lý chất lượng và kiểm soát thị trường.
"Chúng tôi kiến nghị các cơ quan chức năng tiếp tục tăng cường kiểm tra việc tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật đối với sản phẩm gạch ốp lát nhập khẩu, trên cơ sở các quy định hiện hành về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng.
Bên cạnh đó, tăng cường kiểm soát nguồn gốc, xuất xứ và tính chính xác của hồ sơ hàng hóa nhập khẩu, góp phần hạn chế nguy cơ gian lận xuất xứ", ông Huy nói và đề xuất cơ quan quản lý tiếp tục duy trì cơ chế đối thoại với doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng để kịp thời nhận diện những biến động bất thường của thị trường.
Ông Trần Tuấn Đại kiến nghị tiếp tục tăng cường kiểm soát nguồn gốc, chất lượng và giá khai báo đối với hàng nhập khẩu, đặc biệt là các sản phẩm có dấu hiệu cạnh tranh không lành mạnh; đồng thời theo dõi sát diễn biến thị trường sau khi biện pháp chống bán phá giá được áp dụng.
Hiệp hội Gốm sứ Xây dựng Việt Nam cho biết, trong vài năm trở lại đây, lượng nhập khẩu gạch gốm, sứ ốp lát từ Ấn Độ tăng trưởng với tốc độ chưa từng có. Trong các năm 2021 - 2025, tỷ trọng hàng Ấn Độ trong tổng lượng gạch ốp lát nhập khẩu tăng từ 22% lên tới 60%. Trong đó, trên 95% là các dòng gạch kích thước lớn - phân khúc mà doanh nghiệp trong nước đã đầu tư mạnh.
Hành vi bán phá giá của các doanh nghiệp xuất khẩu gạch gốm, sứ ốp lát của Ấn Độ gây thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước, thể hiện qua sụt giảm lượng bán, tăng tồn kho, suy giảm lợi nhuận và mất thị phần.