Đà Nẵng siết chặt quản lý khoáng sản, bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng

Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng vừa ký Công văn số 4895/UBND-CATP ngày 03/6/2026 về việc tăng cường quản lý hoạt động khoáng sản, gắn với nhiệm vụ bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng và phòng, chống vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này.

Theo UBND TP Đà Nẵng, thời gian qua, cùng với việc triển khai nhiều dự án đầu tư công và công trình hạ tầng trọng điểm, nhu cầu sử dụng khoáng sản làm vật liệu xây dựng như đá, cát, đất san lấp tăng mạnh. Tuy nhiên, nguồn cung hợp pháp tại một số thời điểm chưa đáp ứng kịp thực tế, trong khi công tác cấp phép, tổ chức khai thác và điều tiết nguồn cung còn gặp không ít khó khăn.

Đáng chú ý, tình trạng vi phạm pháp luật trong hoạt động khoáng sản vẫn diễn biến phức tạp, bao gồm khai thác trái phép, vượt công suất, vận chuyển và kinh doanh khoáng sản không rõ nguồn gốc, cũng như hành vi hợp thức hóa hóa đơn, chứng từ để che giấu nguồn gốc vi phạm.

Từ đầu năm 2025 đến nay, lực lượng Công an Thành phố đã phát hiện 116 vụ vi phạm liên quan đến khoáng sản và vật liệu xây dựng, với 154 đối tượng. Trong đó, đã khởi tố 3 vụ với 8 bị can về tội “Vi phạm các quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên”; đồng thời xử phạt hành chính 113 vụ với tổng số tiền gần 4 tỷ đồng.

Trước thực trạng trên, UBND Thành phố yêu cầu các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm vừa bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng, vừa tăng cường kỷ cương pháp luật trong hoạt động khoáng sản.

Sở NN&MT được giao nhiệm vụ rà soát toàn diện các quy định pháp luật liên quan, đánh giá lại trữ lượng, công suất và khả năng cung ứng của các mỏ khoáng sản trên địa bàn. Trên cơ sở đó, tham mưu phương án điều tiết, phân bổ nguồn cung phù hợp, ưu tiên phục vụ các công trình trọng điểm và dự án đầu tư công. Đồng thời, cơ quan này phải tăng cường quản lý, theo dõi chặt chẽ toàn bộ hoạt động khai thác, vận chuyển, tập kết và tiêu thụ khoáng sản, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vượt ranh giới, vượt công suất hoặc hợp thức hóa nguồn gốc khoáng sản trái phép.

Sở Xây dựng có trách nhiệm rà soát nhu cầu vật liệu tại các công trình, dự án, đồng thời theo dõi, cập nhật và công bố giá vật liệu xây dựng sát với biến động thị trường. Việc quản lý chi phí đầu tư xây dựng, đặc biệt đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước, cũng được yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm hạn chế thất thoát và đảm bảo minh bạch.

Sở Tài chính được giao tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý giá và chi phí đầu tư xây dựng. Đồng thời phối hợp đối chiếu số liệu khoáng sản sử dụng thực tế tại công trình, dự án để kiểm soát chặt chẽ việc thanh toán và quyết toán, tránh sai lệch so với thực tế khai thác và sử dụng.

Sở Công Thương theo dõi sát diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, tăng cường kiểm tra và xử lý các hành vi đầu cơ, găm hàng, nâng giá bất hợp lý hoặc kinh doanh khoáng sản không rõ nguồn gốc, góp phần ổn định thị trường vật liệu trên địa bàn.

Ngoài ra, các BQLDA được yêu cầu kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng vật liệu xây dựng tại từng công trình, đảm bảo đúng chủng loại, khối lượng và nguồn gốc theo thiết kế, dự toán đã được phê duyệt. Công an thành phố tiếp tục triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, nắm chắc địa bàn, đấu tranh quyết liệt với các hành vi khai thác, vận chuyển và tiêu thụ khoáng sản trái phép; đồng thời xử lý nghiêm các hành vi gian lận hóa đơn, trốn thuế và hợp thức hóa nguồn khoáng sản vi phạm.

Song song với công tác quản lý, lực lượng chức năng cũng đẩy mạnh phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, khuyến khích người dân tham gia giám sát, phát hiện và tố giác các hành vi vi phạm trong lĩnh vực khoáng sản và vật liệu xây dựng.

Viện Kiểm sát nhân dân và Tòa án nhân dân Thành phố phối hợp đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố và xét xử các vụ án liên quan, lựa chọn các vụ án điển hình để xét xử nhằm tăng tính răn đe, phòng ngừa chung. Trong khi đó, cơ quan thuế tăng cường quản lý kê khai, đối chiếu hóa đơn, kiểm soát doanh thu và sản lượng thực tế để kịp thời phát hiện sai phạm.

Ở cấp cơ sở, UBND các phường, xã và đặc khu tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát địa bàn, kịp thời ngăn chặn các hành vi khai thác, vận chuyển, tập kết và kinh doanh khoáng sản trái phép ngay từ cơ sở, góp phần giữ vững trật tự trong lĩnh vực tài nguyên - môi trường.