Hội thảo khoa học “Phát triển bền vững công nghệ vật liệu silicat trong kỷ nguyên mới”

Tham dự hội thảo có đại diện cơ quan quản lý, các nhà khoa học, chuyên gia, cơ sở nghiên cứu, đào tạo, doanh nghiệp, cùng các em sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội, nhằm trao đổi các kết quả nghiên cứu, công nghệ và giải pháp mới, đồng thời thúc đẩy liên kết giữa nghiên cứu, đào tạo và sản xuất, hướng tới chuyển đổi xanh và phát triển bền vững ngành vật liệu xây dựng.

TS. Nguyễn Quang Hiệp phát biểu tại hội thảo

Phát biểu chúc mừng hội thảo, TS. Nguyễn Quang Hiệp - Viện trưởng Viện Vật liệu xây dựng, nhấn mạnh vai trò quan trọng của ngành công nghệ vật liệu silicat đối với sự phát triển của lĩnh vực vật liệu xây dựng Việt Nam. Trải qua 70 năm hình thành và phát triển, ngành đã góp phần đào tạo nguồn nhân lực khoa học, kỹ thuật chất lượng cao, phục vụ hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ trong sản xuất.

TS. Nguyễn Quang Hiệp cho biết, VIBM là đơn vị nghiên cứu chuyên ngành, thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, đồng thời tham gia xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật phục vụ công tác quản lý nhà nước và sự phát triển của ngành. Mối quan hệ hợp tác hiệu quả giữa Viện với các cơ sở đào tạo, trong đó có Đại học Bách khoa Hà Nội, đã góp phần hình thành đội ngũ cán bộ khoa học, chuyên gia và kỹ sư có năng lực chuyên môn, giữ vai trò nòng cốt trong nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vật liệu xây dựng.

Theo TS. Nguyễn Quang Hiệp, trước những thách thức từ biến đổi khí hậu, yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên và sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ, ngành vật liệu silicat đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ. Điều này đòi hỏi các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp tăng cường hợp tác, gắn nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu mới.

“Viện Vật liệu xây dựng mong muốn tiếp tục mở rộng hợp tác với các trường đại học, tổ chức khoa học và công nghệ, chuyên gia trong lĩnh vực vật liệu silicat, đặc biệt là các nhà khoa học của Đại học Bách khoa Hà Nội, trong nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ và xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật” - TS. Nguyễn Quang Hiệp nhấn mạnh.

TS. Nguyễn Thành Đông phát biểu tại hội thảo

Phát biểu tại hội thảo, TS. Nguyễn Thành Đông - Trưởng nhóm chuyên môn Công nghệ Vật liệu silicat (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết, dấu mốc 70 năm là dịp quan trọng để nhìn lại những thành tựu tự hào trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ của ngành Công nghệ vật liệu silicat, đồng thời định hình những yêu cầu chiến lược trong giai đoạn tiếp theo. Trong bối cảnh chuyển đổi xanh và chuyển đổi số mạnh mẽ, hoạt động đào tạo và nghiên cứu cần gắn kết chặt chẽ hơn với nhu cầu thực tiễn từ doanh nghiệp, chú trọng năng lực làm chủ công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đưa nhanh các kết quả nghiên cứu vào dây chuyền sản xuất.

Theo TS. Nguyễn Thành Đông, sự phát triển của công nghệ vật liệu silicat trong kỷ nguyên mới đòi hỏi sự phối hợp thực chất theo mô hình "Ba nhà": Cơ sở đào tạo - Viện nghiên cứu - Doanh nghiệp sản xuất. Việc phát huy thế mạnh riêng của từng đơn vị, tăng cường chia sẻ nguồn lực và mở rộng hợp tác sẽ là nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực chất lượng cao, giải quyết các bài toán công nghệ trọng điểm và kiến tạo ra những dòng sản phẩm có giá trị gia tăng lớn.

Không dừng lại ở phạm vi trao đổi học thuật, hội thảo kỷ niệm 70 năm còn mang ý nghĩa kết nối sâu sắc. Đây là dịp để các thế hệ thầy và trò chuyên ngành Công nghệ Vật liệu silicat cùng ôn lại chặng đường vẻ vang đã qua, củng cố mối quan hệ gắn bó giữa nhà trường, các đơn vị nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp, từ đó mở ra những cơ hội hợp tác chiến lược cho chặng đường phát triển phía trước, tạo động lực mới cho sự phát triển toàn diện của ngành silicat Việt Nam trong tương lai.

Phát biểu chúc mừng và chỉ đạo tại hội thảo, ông Lê Văn Kế - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng, nhấn mạnh yêu cầu nghiên cứu, sử dụng hiệu quả nguyên liệu và nhiên liệu thay thế, tận dụng phụ phẩm, chất thải công nghiệp làm nguyên liệu sản xuất trên cơ sở bảo đảm chất lượng sản phẩm và yêu cầu bảo vệ môi trường.

Phó Vụ trưởng Lê Văn Kế phát biểu tại hội thảo

Theo Phó Vụ trưởng Lê Văn Kế, cần tăng cường liên kết giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, tự động hóa, nâng cao năng lực thử nghiệm, đánh giá chất lượng và đổi mới công nghệ. Cùng với đó, cần chú trọng đào tạo đội ngũ kỹ sư, chuyên gia, nhà khoa học có khả năng làm chủ công nghệ, nhất là công nghệ mới; mở rộng hợp tác quốc tế và tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật phù hợp với yêu cầu phát triển và hội nhập.

Phó Vụ trưởng Lê Văn Kế nhấn mạnh, Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và cộng đồng doanh nghiệp tham mưu xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tạo điều kiện thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững ngành vật liệu xây dựng.

Một trong những nội dung trọng tâm của hội thảo là định hướng phát triển công nghệ vật liệu xây dựng trong dài hạn, được PGS.TS Tạ Ngọc Dũng – Đại học Bách khoa Hà Nội phân tích từ yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển, nâng cao năng lực công nghệ và gia tăng giá trị sản phẩm.

PGS.TS Tạ Ngọc Dũng đề xuất Việt Nam cần tập trung ba ưu tiên lớn: xanh hóa các ngành sản xuất truyền thống; phát triển chuỗi giá trị có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Trong đó, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đòi hỏi tăng cường các nhóm nghiên cứu và ứng dụng chung, thúc đẩy chia sẻ nguồn lực giữa các đơn vị, phòng thí nghiệm và cơ sở nghiên cứu. Một yêu cầu quan trọng khác là xây dựng cơ sở dữ liệu vật liệu quốc gia, tạo nền tảng tích hợp, chia sẻ thông tin phục vụ nghiên cứu, thiết kế, đánh giá và phát triển sản phẩm.

PGS.TS Tạ Ngọc Dũng cũng cho rằng cần đổi mới phương thức đánh giá kết quả nghiên cứu theo hướng coi trọng hiệu quả ứng dụng, giá trị công nghệ và đóng góp thực tế của sản phẩm. Bên cạnh công bố khoa học, cần đánh giá khả năng giải quyết các bài toán sản xuất, hiệu quả ứng dụng và giá trị mà công nghệ mang lại cho doanh nghiệp, nền kinh tế và xã hội.

Cùng với các nội dung định hướng chiến lược, chương trình hội thảo còn dành thời lượng trao đổi những giải pháp công nghệ cụ thể đang được nghiên cứu và triển khai trong doanh nghiệp. Các tham luận tập trung vào sáng kiến cải tiến và đổi mới công nghệ tại Công ty CP Xi măng Vicem Hà Tiên, hướng tới hiện thực hóa bốn trụ cột phát triển xanh và bền vững; công nghệ nén liên tục SACMI Continua+ của Vitto Hoàn Mỹ Group; kinh nghiệm chuyển chất thải công nghiệp thành giá trị kinh tế, phát triển kinh tế tuần hoàn tại Công ty CP Sông Đà Cao Cường.

Quang cảnh hội thảo

Hội thảo cũng giới thiệu công nghệ mái kim loại Nhật Bản hướng tới công trình xanh; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế và trải nghiệm sản phẩm tại Công ty CP Viglacera Tiên Sơn; công nghệ lò đốt phụ sử dụng nhiên liệu thay thế, từ nghiên cứu, chế tạo trong nước đến ứng dụng thực tế tại Nhà máy Xi măng VICEM Sông Thao. Bên cạnh đó là nghiên cứu ảnh hưởng của silicon carbide (SiC) đến một số tính chất của bê tông chịu lửa cao alumin siêu ít xi măng.

Nội dung các chuyên đề, tham luận cho thấy định hướng phát triển bền vững không chỉ dừng ở mục tiêu giảm phát thải mà còn gắn với đổi mới quy trình sản xuất, sử dụng hiệu quả tài nguyên, tận dụng chất thải, ứng dụng công nghệ số và nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc kết nối nghiên cứu với những bài toán thực tế của doanh nghiệp được xem là điều kiện quan trọng để các giải pháp khoa học, công nghệ phát huy hiệu quả và có khả năng nhân rộng.

Kỷ niệm 70 năm hình thành và phát triển là dấu mốc quan trọng để ngành Công nghệ vật liệu silicat tiếp tục phát huy nền tảng đã xây dựng, đổi mới tư duy nghiên cứu và đào tạo, mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, từng bước làm chủ công nghệ mới. Với định hướng lấy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và hiệu quả ứng dụng làm trọng tâm, ngành có thêm cơ sở để nâng cao năng lực cạnh tranh, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển bền vững của lĩnh vực vật liệu xây dựng Việt Nam.